Artigos

O Parque Natural das fragas do Eume é un espazo senlleiro

Aínda que as chuvias e a rápida obsolescencia que impoñen os medios de comunicación deixaron atrás o estarrecedor lume nas fragas do Eume, non nos parece lóxico iniciar a andaina deste espazo sen facer mención ao funesto evento e mais á entrambilicada problemática do lume que, ano tras ano, asola o noso país.

Dende que nos anos 60 do século pasado se dera un cambio radical nos usos do monte, coas “repoboacións forestais” fomentadas polo Estado (que incentivaban a introdución e plantación de especies pirófitas: piñeiros e eucaliptos maiormente), ao tempo que comezaba o abandono masivo do rural ás cidades e mais a emigración cara a outras áreas do Estado ou de Europa, proceso mantido e acelerado co ingreso de España no Mercado Común no 1986, o monte galego sufriu unha longa agonía e un cambio radical nos seus usos.

Se no sistema agrícola tradicional o monte serviu como fornecedor de adubo para as terras (toxo),  co proceso de abandono da actividade agrícola (de medio millón de agricultores a uns 100.000, en vinte anos!) foi ou deixado á súa sorte ou masivamente reforestado con especies de medre rápido. Axiña comezaron os lumes incontrolados, favorecidos por intereses varios, ás veces encontrados, nos que non imos entrar acó a analizar.

A produtividade do monte na Galicia atlántica é moi alta: entre 4 e 8 veces máis que no resto do Estado. É das máis altas de Europa, de xeito que o país tornou na Reserva Forestal europea, con case o 5% da produción da UE. Mais a produción, o monte en xeral, está dedicada exclusivamente á  subministración de madeira de baixa calidade, cunha escasísima porcentaxe de terras con xestión silvícola (só unha cuarta parte das áreas plantadas) e unha meirande parte convertida nunha polvoreira de biomasa, que prende con alarmante regularidade nas épocas de seca.

O resultado do proceso é o empobrecemento acelerado do solo, o espallamento pola acción do lume das especies pirófilas que, ao tempo, favorecen a maior virulencia e alcance deste, e o consecuente debalo do bosque, das especies caducifolias autóctonas, e a diminución da biodiversidade.

Todo iso, unido ao desleixo por parte do goberno autónomo, en canto ás súas responsabilidades en materia ambiental (somos das Comunidade Autónomas con menos superficie protexida e, a que o está, carece dos preceptivos Planos de Xestión, a pesar dos anos pasados dende a súa declaración); a que se considera os Espazos Protexidos territorios condicionados polas actividades “de interese público” (que permite invadilos con instalacións industriais para o lucro privado) e tamén, con respecto á errada política do lume, que leva a priorizar a loita contra incendios en vez de investir na prevención…, aboca a sucesos como o acontecido recentemente nas Fragas do Eume.

O Parque Natural das fragas do Eume é un espazo senlleiro: o bosque atlántico máis extenso e mellor conservado de Europa. Nel agóchanse especies botánicas relictas de épocas pasadas (Culcita macrocarpa, Vandesnboschia speciosa, Davallia guanchica, Woodwardia radicans, entre outras) e especies animais en perigo de extinción, como o Bufo real ou ameazadas, como o Gato bravo ou o Falcón peregrino.

Mais o seu valor non o libra da ameaza da “eucaliptización” (se non o está máis é polo difícil acceso e a dificultade para a explotación madeireira), da invasión dos seus límites por minas ou canteiras ou a sobreexplotación do río, que o fai transitar polo Parque sequera co mínimo “caudal ecolóxico” esixido por Lei.

A preservación deste contorno é un deber irrenunciábel e para isto deben tomarse todas as medidas necesarias. É o noso desexo que as autoridade, dunha vez por todas, poñan mans á obra e torne a política ambiental nun tema transversal e prioritario da súa acción de goberno. A maioría social reclámao e as xeracións futuras meréceno.

Texto e foto: Calros Silvar

A gala dos Premios Mestre Mateo 2011 terá a crise como eixe

A actriz María Castro será a encargada de conducir este ano a gala dos premios Mestre Mateo, que se celebrará o 28 de abril en Palexco, na cidade de A Coruña, e que repasará as crises dos últimos séculos, desde a Revolución Industrial, a través de sketches humorísticos e espectáculos musicais.

Así o explicou, en rolda de prensa, a coprodutora executiva da gala, María Liaño, quen sinalou que se utiliza como argumento a crise pero “non desde o derrotismo”, senón que será unha gala “optimista”.

Pola súa banda, María Castro, acusou a gala de “atípica”, posto que a actriz terá que bailar e cantar ao tempo que conduce a gala. “É un reto pero espero estar á altura das circunstancias”, engadiu.

Na gala, dirixida por Ángel de la Cruz, farase entrega do premio de honra Fernando Rey 2011 á produtora Dolores Ben pola súa destacada traxectoria. O acceso á cerimonia é con convite pero poderase ver en directo a través da TVG e terá unha duración estimada de dúas horas, segundo Liaño.

AXUDAS AO SECTOR AUDIOVISUAL

O director da Axencia Galega das Industrias Culturais (Agadic), Juan Carlos Fernández, destacou o labor do audiovisual galego en tempos de crise, afirmado que a calidade das producións “non mingua a pesar da crise”, ao tempo que anunciou que o día 19 se darán a coñecer as axudas ao audiovisual galego “co mesmo importe que o do ano pasado” de 2.900.000 euros.

Mentres, o secretario xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, defendeu o financiamento público-privada da cultura en referencia ás entidades que patrocinan esta gala. “É o camiño polo que hai que transitar”, apostilou.

Foto: María Castro nun acto en Vigo. Carlos Pereira

Fonte: GaliciaHoxe

O Correlingua 2012 comezará en Ourense

Co lema Galego. Todo o que buscas, a edición 2012 de Correlingua comezará o vindeiro 2 maio en Ourense. A organización deste evento presentou onte os premios dos certames escolares deste ano. O CPI Pontecesures levou o premio ao Manifesto, mentres en vídeo impúxose o o IES Mosteirón de Sada. Pola súa banda, o premio á mellor banda deseñada foi ex-aequo para o CEE O Pino de Ourense e o CEIP A Laxe de Marín. Logo da saída, a carreira transcorrerá por once comarcas, Ferrolterra, A Coruña, Santiago, Lugo, Pontevedra, Vigo, Baixo Miño e O Condado, O Morrazo e a Ribeira Sacra e para rematar o vindeiro 16 de maio na Mariña.

Fonte: Culturagalega

O Goberno central recorta nun 62 % a súa asignación á Academia Galega

Os presupostos xerais do Estado teñen prevista unha asignación para a Real Academia Galega (RAG) de 380.840 euros. Esta cifra supón unha rebaixa orzamentaria do 62 % sobre o ano anterior, no que a mesma partida dispuña de un millón de euros redondo para a RAG.

O recorte de 619.160 euros é, tanto en cifras absolutas como relativas, o maior realizado polo Goberno central para calquera das institucións de rango e cometidos similares aos que ten a academia que preside Xosé Luís Méndez Ferrín. A comparativa de datos entre os dous exercicios, que se pode consultar no documento do Ministerio de Hacienda, reflicte un recorte en todas as institucións que ronda o 20-25 %, tres veces menos do axuste na asignación da Academia Galega.

Ademais da redución para este ano, a asignación que o Goberno central destina para a RAG estreárase no pasado exercicio do 2011, cunha década de retraso con respecto as institucións catalá e vasca. Fontes da Real Academia confirmaron onte estas cifras, explicando que non foran notificadas oficialmente por parte do Goberno e que, polo tanto, descoñecían os motivos dunha redución que consideran inxustificada.

Comparando coas institucións de similar carácter á galega, a redución ten unha porcentaxe parecida nos casos do Institut d?Estudis Catalans, que pasou de 976.468 euros no 2011, aos 761.650 previstos para o 2012. O recorte, no caso catalán, supón un 22 % menos.

Ese 22 % é a mesma porcentaxe de redución que ten a Academia de la Lengua Vasca, ao contar dun ano para outro con 107.410 euros menos, pasando de 488.250 a 380.840 euros. Pero o caso vasco ten unha particularidade porque o ministerio que agora é de Educación y Cultura, e que o ano pasado era só de Educación, ten dúas partidas diferentes para institucións vascas. Ademais da Academia figura nos presupostos a Sociedad de Estudios Vascos-Eusko Ikaskuntza, que o ano pasado recibiu 649.490 euros e que este ano recibirá 324.750. Neste caso, a redución está por riba da media do conxunto, chegando ata o 49 %, aínda así moi por debaixo do recorte da galega. Sumadas as dúas institucións vascas que reciben fondos do Goberno central, a porcentaxe de redución quedaría no 35,7 %.

Outros casos evidencian que o recorte xeral medio non se aplicou no caso galego. Por exemplo a Asociación de Academias de la Lengua Española recibirá 143.820 euros este ano fronte aos 169.810 obtidos o ano pasado, o que supón un 25 % menos.

A achega especial que a Real Academia de la Historia recibe para a actualización e mantemento do polémico Diccionario Biográfico Español tamén pode ser un caso a ter en conta. No 2011, esta publicación recibiu 193.390 euros. Este ano ten unha partida de 163.790 euros (outro 25 % de recorte). Esta achega, ademais, ten un carácter extraordinario posto que a Academia da Historia recibirá, segundo os orzamentos deste ano 2012, un total de 753.720 euros, fronte aos 889.930 do 2011. A redución para esta academia volve situarse como nos casos anteriores no 25 %.

Fonte: La Voz de Galicia

Un engadido facilita a consulta do dicionario da RAG desde Firefox

A publicación do dicionario da Real Academia Galega na súa páxina web levou a que certos axentes que promoven a nosa lingua nas TIC apostasen por esta nova ferramenta de consulta, de xeito que dende GalApps actualizaron o seu dicionario para dispositivos móbiles Android e iOS, mentres que a xente do proxecto Trasno (concretamente Antón Méixome) publicou un engadido para o navegador Firefox que permite configurar a caixa de busca da aplicación informática para realizar consulta no dicionario en liña da RAG.
Unha vez instalado o novo engadido podemos realizar a caixa de busca do Firefox para realizar consultas no noso buscador web favorito ou en servizos como o dicionario da Real Academia Galega, o que facilita a súa consulta, podendo sempre conmutarse entre os distintos buscadores configurados no navegador web segundo as nosas necesidades en cada momento.

Fonte: Codigocero

Contacontos sobre ‘O meniño Nito. Entón, os homes choran ou non?’

Contacontos sobre O meniño Nito. Entón, os homes choran ou non? Ese é o dilema no que se encontra Nito, e que lle trae non poucos problemas até que por fin, coa axuda do Doutor Aymoré, consegue resolver as súas dúbidas.

Coa colección Contos da igualdade, Baía Edicións pretende romper coa tendencia nos contos infantís de asignar roles estereotipados a nenos e nenas, que condicionan a capacidade de soñar sen límites no propio futuro, de imaxinar un mundo de igualdade entre homes e mulleres.

Ferrín non fala “nun espazo que se pecha á xente”

O presidente da Real Academia Galega (RAG), Xosé Luís Méndez Ferrín, decidiu este xoves solidarizarse cos afectados polas participacións preferentes e abandonar o Auditorio de Novagalicia Banco en Pontevedra, onde se están a celebrar conferencias da Semana Galega de Filosofía, tras o peche deste espazo por parte da fundación do banco.

Afectados polas referentes manifestáronse esta tarde, antes da conferencia, fronte o Auditorio de Novagalicia Banco. A policía e outros axentes de seguridade privada do espazo decidiron, entón, pechar as portas.

Ofrecer os micros

A Aula Castelao, que é un foro aberto, negociou entre representantes dos afectados e os responsables da seguridade, co fin de ofrecer os micros e permitir que os afectados se expresaran e comunicaran o que lles parecera oportuno. Sen embargo, Méndez Ferrín decidiu trasladar a conferencia prevista por negarse a falar “nun espazo que se pecha á xente”.

Os afectados polas preferentes levan toda a semana de mobilizacións. Tamén se manifestaron no Parlamento de Galicia e diante da CRTVG. Con todo, o presidente da Xunta aínda non os recibiu.

Frases destacadas

Estas foron algunhas das frase da conferencia de Ferrín:

Os fascismos empregaron sempre con fruición o termo Occidente.

O capitalismo sen freo chegou á perfección da catástrofe.

Hoxe no mundo existe só unha civilización, pola unificación da ciencia. Polo tanto non se pode falar de Alianza de Civilizacións.

Despois da explicación do mundo dende o mito, despois dende o pensamento libre e agora dende unha ciencia positiva que homoxeneiza ao humano baixo o patrón de Occidente, claro. Morreu a diversidade.

En Europa houbo revolucións que derivaron nun proceso de pensamento que despois se constituíron como universais.

A humanidade prodúcese en forma de nación: non existe un ser humano a-nacional.

A lingua é a forza e sentido profundo da cultura dunha nación.

O populismo planetario pode ser unha alternativa ao capitalismo que campa actualmente polo mundo.

O proceso marxista pasa polo acto de expropiación da ciencia burguesa e por poñela ao servizo da humanidade.

Literatura e ciencia

Imaxe: S. Beckwith (STScI) Hubble Heritage Team, (STScIAURA), ESA, NASA

Quen escribe busca entender o mundo que o rodea, como calquera ser viviente, e amais comunicarse con el. Faino cunha peculiaridade: segrega linguaxe en forma textual, e aí cifra unha parte –a que pode- do que comprende, do que da por feito sen comprendelo, do que ignora.

Se deixamos a un lado os textos estritamente técnicos -manuais diversos, corpus lexislativos, dicionarios- e cinguímonos aos que tentan expresar pensamento con emoción e reflexión, podemos considerarnos no eido da literatura e arredores (xornalismo, ensaio, historia). Aí o tema pode ir da denuncia das condicións de vida dun colectivo á procura de sentido nas experiencias vividas polo autor, pasando pola exposición dos avances na neurociencia. O xénero textual pode abalar da poesía ao guión audiovisual e recalar no conto fantástico. Pero todos han de partillar unha premisa básica para captar a nosa atención: que nos digan algo sobre nós mesmos e o mundo que habitamos e facemos.

E aí a ciencia sempre ten algo que dicir, e moitas veces algo revolucionario para as nosas vidas e o noso concepto do mundo. Emile Bréhier dixo que, en cada época, tanto ou máis ca o modelo económico de producción, inflúe a imaxe astronómica. E de ser así, malia non ter relación laboral directa cun área científica ou tecnolóxica, simplemente por vivir no mundo que vivimos, como alguén curioso non se vai interesar pola teoría da evolución, o funcionamiento do sistema nervioso, a estrutura da materia ou a computación?

A min esa curiosidade levoume a ler ensaios de divulgación científica -algúns verdadeiros clásicos modernos- que me apaixonaron e dos que se cadra falarei máis adiante. E esas e outras lecturas máis literarias leváronme hai un tempo a escribir unha serie de relatos –algún dos cales poderedes ler aquí- e logo unha novela, onde mesturei ciencia e literatura canto me foi posible. Ciencia-ficción logo? Sí, se é un termo no que tanto caben W. Gibson como I.Calvino, R. Bradbury como Borges, U. K. Leguin como Orwell. Quen me dera estar nese grupo, no que me faltan mulleres!

Texto: Cristina Pavón

Presentación de ‘O penalti de Fuco’ en Chantada

O escritor e xornalista chantadino Afonso Eiré presentou na súa vila natal (Chantada, 2012) -no Círculo Recreativo e Cultural, ás 20.30 horas- a súa nova novela, O penalti de Fuco, na que explora o mundo do fútbol. Neste acto contouse coa presenza de Xosé Manuel Rodríguez Aguiar (directivo da S.D. Chantada), Kiko Novoa (xornalista da Radio Galega) e Patricia Gómez Uzal (coordinadora editorial Baía Edicións).

A novela é, ao tempo, un ensaio literario sobre o mundo do fútbol, no que se pon de relevo como unha actividade deportiva devén en fenómeno que traspasa a barreira do puramente deportivo para constituírse nunha auténtica manifestación cultural que abarca os campos da literatura, da filosofía, das artes plásticas etc alí onde é considerado o “deporte rei”, e un traballo de investigación xornalística, no que se incide especialmente na transformación dun deporte nunha mercadotecnia posta ao servizo dos intereses económicos que esta práctica deportiva xera na actualidade.

Visita ao humidal das Brañas de Sada coa ‘Guía das libélulas de Galicia’ na man

Esta actividade tivo lugar o domingo 7 de agosto de 2011 pola mañá e foi aberta a todo o público, especialmente deseñada para familias, no humidal das Brañas de Sada, guiada polo naturalista e biólogo Miguel A. Fernández-Martínez; autor da Guía das libélulas de Galicia.

Esta actividade constituiu o acto de presentación da Coordinadora Tizón para o Estudo e Conservación das Libeliñas e os seus Hábitats. Realizouse en colaboración co grupo local da Sociedade Galega de Historia Natural das Mariñas, comprometido coa conservación deste importante espazo natural. A actividade dou comezo ás 10:30 ao pé do Edificio da Terraza en Sada, desde onde se partiu xuntos ás Brañas. Pola tarde, ás 19:00 horas, coordenado por Baía Edicións presentouse o libro Guía das libélulas de Galicia na Carpa da Feira do Libro da Coruña. No acto participaron, ademais do autor, Miguel A. Fernández-Martínez, o ilustrador da guía Calros Silvar, e o especialista na conservación de zonas húmidas Alberto Gil responsable da coordinadora Tizón, acompañados de Belén López, en representación de Baía Edicións.