Artigos

Día Mundial do Medio Ambiente

Cada 5 de xuño desde 1972 celébrase o Día mundial do Medio Ambiente. A data foi establecida pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas, na Conferencia de Estocolmo, co Medio Humano coma tema principal. O mesmo día, a Asemblea Xeral da ONU aprobou tamén a creación do Programa das Nacións Unidas para o Medio Ambiente (PNUMA).

A través do Día Mundial do Medio Ambiente a ONU tenta sensibilizar á opinión mundial con respecto ás problemáticas ambientais, intensificando a atención e a acción política e co obxectivo principal de motivar ás persoas para que se transformen en axentes activos do desenvolvemento sostible e equitativo; promover o papel fundamental das comunidades no cambio de actitude cara os temas ambientais, e fomentar a cooperación e solidariedade entre os países, para garantir así que tódalas as persoas e as nacións podan gozar dun futuro prospero e seguro.

O Día mundial do Medio Ambiente da pé á realización de múltiples actividades: concentracións, concertos, actividades escolares, plantacións de árbores, campañas de reciclaxe e de limpeza, entre outras moitas.

Alén máis, é un suceso que desperta o interese da prensa e os medios audiovisuais acerca do ambiente e que leva á celebración de múltiples actividades.

A celebración é unha oportunidade de asinar ou ratificar convenios internacionais e, ás veces, establecer estruturas gobernamentais permanentes relacionadas co manexo ambiental e a planificación económica.

A desforestación os Desertos e a Desertización , o Desxeo ou a consecución dunha economía baixa en carbono, foron algúns dos temas tratados neste evento ao longo dos anos… por desgracia non faltan motivos para continuar a celebralo e a demandar a atención dos organismos públicos, dos gobernos e da poboación en xeral, sobre cuestións vitais para a subsistencia do planeta e de cantos nel habitamos.

A conciencia real dos problemas ambientais e a nosa aportación para eliminalos ou amortecelos é fundamental: a nosa actitude diaria, a presión que exerzamos para que se tomen en consideración os problemas e se aporten solucións efectivas e duradeiras por parte dos nosos gobernantes, fará posible que o mundo siga a ser habitable. Un dia de conmemoración semella algo fútil, pero menos é nada: aproveitémolo para deixarnos ouvír e actuar, reivindicando accións concretas, solucións reais, fondos para solventar os problemas: é moito máis importante que salvar os beneficios dos banqueiros.

 Texto: Calros Silvar

Calros Silvar imparte en Oleiros un obradoiro de Técnicas básicas de debuxo da natureza

Os días 14, 15 e 16 de xuño, Calros Silvar impartirá un Obradoiro de Técnicas básicas de debuxo da natureza no Castelo de Santa Cruz, Liáns, Oleiros. O 14 e 15 de xuño o horario será de 19.00 a 21.00 horas e o sábado 16 se realizán as prácticas de campo en horario de 10.00 a 14.00. As prazas son limitadas.

Os obxectivos que se pretenden son os seguintes:

  • Coñecer as técnicas básicas específicas do bosquexo de campo.
  • Capacitar aos asistentes para realizar apontamentos do natural.

 

Cartaz do Obradoiro Técnicas básicas de debuxo da natureza

O conxunto do ecoloxismo galego reclama a liberación do tiburón do Museo do Mar de Galicia en Vigo

Sería o mellor acto que o Museo do Mar podería desenvolver para celebrar o día dos museos, pois a diferenza doutras especies de fauna silvestre en catividade o cazón branco do acuario vigués aínda e recuperable para a súa devolución ao medio natural.

Os colectivos ecoloxistas galegos reclaman a súa liberación ante a Consellería de Cultura da Xunta de Galicia e a dirección do Museo do Mar.

Os colectivos ecoloxistas consideran que manter en cautividade ese pequeno cazón branco non se pode xustificar nin divulgativa, nin educativa nin científicamente. Tampouco ten nada que ver ese animal co ecosistema da ría de Vigo que o acuario pretende representar. Trátase simplemente de manter en catividade a un animal silvestre co único obxectivo de servir de reclamo para o público que, na práctica, asiste a un espectáculo que o único que consigue e insensibilizarnos polo feito de degradar a un animal ate rebaixalo á categoría de adorno. Xustamente todo o contrario do que defende a Educación Ambiental e que ao final solo só acaba sendo un lamentable espectáculo que se complementa co dobre cativerio do polbo cazón, dentro do acuario e a súa vez dentro dunha caixa de metacrilato na que morrerá en catividade.

Polo tanto reclamamos á Consellería de Cultura e á dirección do Museo do Mar que poñan fin a este absurdo exemplo de maltrato animal e liberen ao cazón branco, para que poida vivir donde debe facelo, no mar, e non nunha estreita e triste peceira.

Do mesmo xeito que no seu día o Museo do Mar utilizou o confinamento nesa peceira do cazón branco como reclamo publicitario, teñen agora unha oportunidade de dignificar as súas instalacións dando un bo exemplo de auténtico compromiso coa conservación dos océanos liberando ao tiburón. Un xesto que permitiría pensar que o Museo do Mar efectivamente predica co exemplo o seu discurso conservacionista.

Asinan esta petición os colectivos ecoloxistas ADEGA, Amigos da Terra, Verdegaia, Federación Ecoloxista Galega FEG (Adega, Adenco, Asociación pola defensa da Ría Pontevedra, Asemblea do Suido, Colectivo Ecoloxista do Salnés, Coto do Frade, Guerrilleiros das Fragas, Hábitat, Luita Verde, Movemento Ecoloxista da Limia, Naturviva, Néboa, Niño do Azor, Oureol, Vaipolorío, Verbo Xido, Verdegaia, Xevale), e a Sociedade Galega de Educación Ambiental-SGEA, Sociedade Galega de Historia Natural SGHN.

Fonte: SGHN

Paseo marítimo, aves… e contaminación

A Ría do Burgo (A Coruña) foise convertendo nos últimos anos nun importante enclave para a observación das aves: ao seu abeiro acode un numeroso e variado continxente de invernantes e especies migratorias en paso, entre as que destacan, por cantidade e variedade, as limícolas e mais as gaivotas.

Especialmente na parte interna, ao longo do paseo marítimo de Culleredo, dende Fonteculler ao Burgo é doado observar nos bancos de area, canda a marea baixa, ou na pequena marisma de Acea de Ama: Gabita (Haematopus ostralegus), diversas especies de limícolas (Pilros e Pilriños, Píllaras, Mazaricos e Biluricos), ardeidas como a Garza real (Ardea cinerea), a Garzota (Egretta garcetta), a Garza mediana (Bubulcus ibis), mesmo Cullereiros (Platalea leucorodia) e unha boa variedade de anátidas (parrulos, patos, gansos), mergullóns e gaivotas, que ás veces agasallan con rarezas chegadas da outra banda do Atlántico, como a Gaivota de Delaware (Larus delawarensis), por deitar un exemplo, ou do Norte Europeo.

O Picapeixe (Alcedo athis) e o Corvo mariño real (Phalacrocorax carbo) son outros dos habituais que os observadores de aves, cada vez mais frecuentes entre os paseantes, poden anotar nos seus cadernos de campo.

Porén, non é ouro todo canto reloce e o paseo marítimo e mais a riqueza ornitolóxica, non poden ocultar que, a Ría do Burgo, arrastra de vello moitos e serios problemas: contaminación difusa por deficiencia de saneamento, episodios puntuais de vertidos de índole diversa ou o marisqueo furtivo, fan que o estado ambiental da ría non sexa o desexábel, e iso a pesar da presión social e mais das autoridades da Unión Europea, que xa puxeron data límite ao proceso de saneamento das rías galegas.

A pesares de todo as distintas administracións (Concellos, Xunta, Estado) parecen non poñerse de acordo para acometer de vez a tarefa da rexeneración da ría, que permitiría non só mellorar a calidade ambiental do contorno, cousa importante de seu, senón tamén e de rebote, a explotación racional duns recursos (marisqueo, turismo e de lecer) susceptíbeis de  reactivaren a economía local, tema nada fútil nos tempos que corren. Mais recortes mandan, xa saben.

A Plataforma para a Defensa da Ría do Burgo leva anos na leria: reclamando a atención das autoridades, o seu entendemento e coordinación para achegaren solucións a tanto abandono.

A última, que non ha ser por desgraza a derradeira, nestes días, que reclaman a inclusión dunha partida presupostaria de 2 millóns de €, cando menos, nos Orzamentos Xerais do Estado. O seu destino: o saneamento e rexeneración integral da zona, pois nada se consigna no Proxecto de Lei correspondente, nin para 2012 nin nos anos sucesivos, e isto a pesares das boas palabras, esperanzadoras e confiadas na axuda do “goberno amigo”, de certos alcaldes e mais Goberno autónomo.

Ao efecto andan a recoller sinaturas das cidadás e cidadáns que teñan a ben apoialos, así que xa saben, anímense, causas hainas, pero se cadra nin tan boas nin tan xustas… ou que lles collan tan de perto.

Plataforma para a Defensa da Ría do Burgo

Texto: Calros Silvar

Des-regulamentar, privatizar, cementar, fumigar…

Difícil escoller unha nova a destacar, cando son tantas as (malas) novas que, como espada de Damócles, penduran sobre o noso contorno ambiental: tanto o Goberno central (o ministro Arias Cañete deixou claro, na súa comparecencia parlamentar do 1 de febreiro, que o “medio ambiente” ficará supeditado ao medre económico, da man dun “relaxamento” na normativa ambiental: revisión da Lei de Costas, volta cos “trasvases” entre cuncas fluviais, permisividade en canto a contaminación atmosférica, revisión da normativa estatal en materia de espazos protexidos etc…) como o Autonómico (a recente “ampliación” da Rede Natura eliminou espazos a protexer previstos polo anterior goberno autonómico, para permitir a instalación de novos Parques eólicos neses espazos sensíbeis; ou a  Orde que sixilosamente prepara, de cara a permitir o monocultivo -ate 100 Ha- de especies alóctonas, algunhas delas con potencial invasor, para a produción de biomasa forestal;  ou a nova Lei de Montes entre outras tanto ou máis temíbeis).

Mais quizais hai unha especialmente alarmante, pola inmediatez da súa aplicación, e a alarma que está a xerar entre os apicultores en particular e as entidades ambientais en xeral: trátase da fumigación, gratuíta e obrigatoria para as plantacións de eucaliptos, por medios aéreos, co gallo do control do Gorgullo do eucalipto (Gonipterus scutellatus) e que se pretende realizar en toda Galicia, co apoio expreso da Consellaría do Medio Rural e Mariño.

O procedemento da fumigación aérea afecta de xeito indiscriminado a todos os seres vivos (incluídas as persoas, evidentemente) e contamina solos e acuíferos, estean afectados ou non polo andacio, incluso a moita distancia do punto de aplicación.

A AGA (Asociación Galega de Apicultura) rexeita de plano esta práctica e vén de presentar denuncia, ante a Fiscalía do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, aducindo que o produto a utilizar (comercialmente coñecido como Cascade e que ten como principio activo o flufenoxuron) é particularmente tóxico para as larvas das abellas (como fai constar na ficha do mesmo a súa fabricante, a BASF), e moi danoso para outros insectos, especialmente os acuáticos, os peixes, moluscos e vermes terrestres e, polo tanto, para a cadea trófica.

A propia Comisión Europea decretou a súa prohibición e retirada urxente, dando un prazo até final do presente ano para retirar excedentes e a súa comercialización definitiva no próximo mes de agosto, así que o esperábel sería unha actitude responsable e celosa por parte do Goberno Autónomo.

Se consideramos que a superficie afectada polo Gorgullo achégase ás 100.000 Ha de eucaliptal, estímase que se empregarían arredor de 50.000 litros de lufenoxuron diluído, de xeito xeneralizado e sen protocolos de aplicación.

A AGA pregúntase se se terán en conta as condicións de aplicación (doses axeitadas, dilución correcta, ventos dominantes e proximidade a puntos sensíbeis) así como a oportunidade da mesma, nunha época de máxima actividade para as abellas e o resto de seres vivos que poden resultar afectados: os antes mencionados e máis as aves insectívoras, en plena época de cría).

Agardemos que a administración autonómica vele polo interese xeral e non só polo particular dos produtores de madeira, habida conta que existen e, xa se viñan empregando, outros métodos, inocuos, como o control por medios biolóxicos. Polo si ou polo non, os afectados e as organizacións que os apoian organízanse na Plataforma contra as fumigacións:

www.fumigacionsnon.org

Texto: Calros Silvar

“Esta lei é unha ferramenta para a privatización de todo o monte do país”

O proxecto de Lei de Montes de Galicia iniciou este martes o seu trámite parlamentario cunha crítica unánime dos dous principais partidos da oposición, e tamén de colectivos sociais, ambientalistas, labregos e das comunidades de montes. “É unha ferramenta de cara á privatización de todo o monte do país”, afirma con rotundidade Charo Sánchez, secretaria de medio ambiente del Sindicato Labrego Galego, que conclúe: “Esta administración quere un monte produtivista ao servizo do capital e lexisla a favor desta visión”.Charo Sánchez, secretaria de medio ambiente del Sindicato Labrego Galego, que conclúe: “Esta administración quere un monte produtivista ao servizo do capital e lexisla a favor desta visión”.

Sánchez conclúe: “A lei bota por terra todo o traballo feito até agora para que o monte seguise estando ao servizo do país e da veciñanza que vivimos nel. Imos perder toda capacidade de xestión e de decisión. A administración ten moitas ganas de botar para atrás as comunidades de montes”. Para o SLG o máis grave desta lei é que “permite o cambio de uso do solo para que haxa unha meirande forestación da terra agraria, cando xa Galicia ten unha proporción de terra agraria por debaixo das demais comunidades autónomas do Estado, menos do 25%”.

Fomento dos cultivos enerxéticos

Ao Sindicato Labrego preocúpalle especialmente o artigo 76 da lei, que fala dos contratos de xestión pública e que provoca que a administración poida ceder espazos a empresas de cultivo de agromasa, principalmente de produción enerxética e pasta de papel. En opinión de Sánchez, “este artigo fai que a maioría de comunidades de montes, que non poderán saldar as débedas que teñen coa administración, se verán obrigadas a entrar nun contrato de xestión pública, que porán o monte e a veciñanza ao servizo dunha empresa privada”.

A Federación Ecoloxista Galega denunciou a Xunta está a preparar “ás caladas” unha orde que permitirá a plantación de até 100 hectácras continuasde especies alóctonas, por exemplo eucaliptos, para queimar nas plantas de biomasa

A este respecto, a Federación Ecoloxista Galega denunciou a Xunta está a preparar “ás caladas” unha orde que permitirá a plantación de até 100 hectácras continuasde especies alóctonas, por exemplo eucaliptos, para queimar nas plantas de biomasa. A FEG denuncia que “nos últimos meses, a Xunta está a acelerar a máquina lexislativa coa modificación, estratexicamente estudada, de multitude de leis relacionadas cos montes, ao que hai que engadir esta orde para regular os cultivos enerxéticos”.

Segundo indica a FEG, os cultivos enerxéticos precisan de grandes cantidades de abonos, auga e pesticidas, contando tamén con densidades moi elevadas. Esta clase de cultivos resulta moi agresiva co medio debido aos ciclos de corta reducidos de 3 ou 4 anos, degradando o solo e eliminando a súa fertilidade. “Por outra banda -conclúe- os cultivos enerxéticos constitúen un paso máis na perda de biodiversidade dos montes e na desaparición das masas forestais autóctonas”.

Posicións enfrontadas no Parlamento

Os socialistas presentaron unha emenda de devolución a este texto que supón o “machadazo final ás políticas de desenvolvemento rural”, “desvaloriza o monte” e “non promove o aproveitamento multifuncional e sustentable do monte galego”. Para o PSdeG-PSOE, “o problema é un rural abandonado, envellecido e despoboado”, fronte a un goberno que “chega tres anos tarde, tres anos de desleixo para co monte e para co medio rural de Galicia”. Advertiu que esta norma “non atende á realidade do monte en Galicia, non potencia o monte como patrimonio esencial e estratéxico para o desenvolvemento sostible e non serve para apostar por un rural vivo e dinámico”.Tareixa Paz pediu unha nova tramitación da lei a través dun texto alternativo apoiado polo sector e considerou que a nova consolida medidas que xa provocaron a perda de 6.600 postos de traballo.

Mentres, Tareixa Paz pediu unha nova tramitación da lei a través dun texto alternativo apoiado polo sector e considerou que a nova consolida medidas que xa provocaron a perda de 6.600 postos de traballo e a diminución  da facturación, en 700 millóns de euros no 2010, no conxunto do sector forestal, polo que reiterou a súa revisión.

Pola súa banda, a conselleira do Medio Rural e do Mar, Rosa Quintana, salientou que a norma ten “espírito de apertura” e o obxectivo de “dinamizar” o monte galego e de “aproveitar os seus recursos” mediante sociedades de fomento forestal, para loitar contra o abandono e reinvestir os benficios. Quintana asegura que o proxecto é froito dun longo debate coas 20 organizacións presentes no Consello Forestal de Galicia, das que se tomaron en consideración un bo número de modificacións á norma.Verdegaia denuncia que na elaboración do borrador da lei “non se garantiu a participación pública dos axentes sociais representativos nin do público en xeral.

Porén, dende Verdegaia rexeitan con rotundidade esta afirmación e din que na elaboración do borrador da lei “non se garantiu a participación pública dos axentes sociais representativos nin do público en xeral, aspecto fundamental na política forestal e medioambiental da Unión Europea e en teoría da propia Xunta de Galicia”. Estas irregularidades foron denunciadas mediante unha queixa presentada ante o Valedor do Pobo, presentada por varios colectivos e entre eles Verdegaia, Amigos da Terra e Galiza non se vende.

Fonte: Praza.com

Aberto o prazo de inscrición no curso “Espazos ecolóxicos e educación medioambiental”

CURSO: ESPAZOS ECOLÓXICOS E EDUCACIÓN MEDIO AMBIENTAL

CONTIDOS

Luns 23

  • 18:00 a 20:00: A conciencia ecolóxica na Xeración Nós. Vicente Risco, por Luís Martínez-Risco Daviña.
  • 20:00 a 22:00: Acción ecolóxica nos nosos días, por Ramsés Pérez Rodríguez.

Martes 24

  • 18:00 a 20:00: Ecoloxía e as políticas medioambientais, por Xavier Simón Fernández .
  • 20:00 a 22:00: Categorías na protección medioambiental, por Virxinia Quintana García.

Mércores 25

  • 18:00 a 20:00: As reservas da bioesfera, por Bernardo Varela López.
  • 20:00 a 22:00: Mesa redonda organizacións ecoloxístas: Xoán Carlos Rodrígez e Analía Moares Lameiro

Xoves 26

  • 18:00 a 20:00: Visita didáctica ao eco-espazo do Rexo.
  • 20:00 a 22:00: Visualización do filme Pradolongo.Debate e elaboración dunha proposta didáctica.

Venres 27

  • 18:00 a 20:00: “O plan do bosque”. Xogo Didáctico, por Idoia de Luxán Vázquez.
  • 20:00 a 22:00: Traballo co xogo “O plan do bosque”.

 

Máis información

O Parque Natural das fragas do Eume é un espazo senlleiro

Aínda que as chuvias e a rápida obsolescencia que impoñen os medios de comunicación deixaron atrás o estarrecedor lume nas fragas do Eume, non nos parece lóxico iniciar a andaina deste espazo sen facer mención ao funesto evento e mais á entrambilicada problemática do lume que, ano tras ano, asola o noso país.

Dende que nos anos 60 do século pasado se dera un cambio radical nos usos do monte, coas “repoboacións forestais” fomentadas polo Estado (que incentivaban a introdución e plantación de especies pirófitas: piñeiros e eucaliptos maiormente), ao tempo que comezaba o abandono masivo do rural ás cidades e mais a emigración cara a outras áreas do Estado ou de Europa, proceso mantido e acelerado co ingreso de España no Mercado Común no 1986, o monte galego sufriu unha longa agonía e un cambio radical nos seus usos.

Se no sistema agrícola tradicional o monte serviu como fornecedor de adubo para as terras (toxo),  co proceso de abandono da actividade agrícola (de medio millón de agricultores a uns 100.000, en vinte anos!) foi ou deixado á súa sorte ou masivamente reforestado con especies de medre rápido. Axiña comezaron os lumes incontrolados, favorecidos por intereses varios, ás veces encontrados, nos que non imos entrar acó a analizar.

A produtividade do monte na Galicia atlántica é moi alta: entre 4 e 8 veces máis que no resto do Estado. É das máis altas de Europa, de xeito que o país tornou na Reserva Forestal europea, con case o 5% da produción da UE. Mais a produción, o monte en xeral, está dedicada exclusivamente á  subministración de madeira de baixa calidade, cunha escasísima porcentaxe de terras con xestión silvícola (só unha cuarta parte das áreas plantadas) e unha meirande parte convertida nunha polvoreira de biomasa, que prende con alarmante regularidade nas épocas de seca.

O resultado do proceso é o empobrecemento acelerado do solo, o espallamento pola acción do lume das especies pirófilas que, ao tempo, favorecen a maior virulencia e alcance deste, e o consecuente debalo do bosque, das especies caducifolias autóctonas, e a diminución da biodiversidade.

Todo iso, unido ao desleixo por parte do goberno autónomo, en canto ás súas responsabilidades en materia ambiental (somos das Comunidade Autónomas con menos superficie protexida e, a que o está, carece dos preceptivos Planos de Xestión, a pesar dos anos pasados dende a súa declaración); a que se considera os Espazos Protexidos territorios condicionados polas actividades “de interese público” (que permite invadilos con instalacións industriais para o lucro privado) e tamén, con respecto á errada política do lume, que leva a priorizar a loita contra incendios en vez de investir na prevención…, aboca a sucesos como o acontecido recentemente nas Fragas do Eume.

O Parque Natural das fragas do Eume é un espazo senlleiro: o bosque atlántico máis extenso e mellor conservado de Europa. Nel agóchanse especies botánicas relictas de épocas pasadas (Culcita macrocarpa, Vandesnboschia speciosa, Davallia guanchica, Woodwardia radicans, entre outras) e especies animais en perigo de extinción, como o Bufo real ou ameazadas, como o Gato bravo ou o Falcón peregrino.

Mais o seu valor non o libra da ameaza da “eucaliptización” (se non o está máis é polo difícil acceso e a dificultade para a explotación madeireira), da invasión dos seus límites por minas ou canteiras ou a sobreexplotación do río, que o fai transitar polo Parque sequera co mínimo “caudal ecolóxico” esixido por Lei.

A preservación deste contorno é un deber irrenunciábel e para isto deben tomarse todas as medidas necesarias. É o noso desexo que as autoridade, dunha vez por todas, poñan mans á obra e torne a política ambiental nun tema transversal e prioritario da súa acción de goberno. A maioría social reclámao e as xeracións futuras meréceno.

Texto e foto: Calros Silvar