Artigos

MARA NO INFERNO

A xente pregúntame a miúdo de onde saco as ideas para escribir, cómo xurde un relato, un conto ou unha novela enteira. Para min e difícil de explicar, eu escribo o que me sae de dentro, sen máis. As palabras atropélanseme na mente e agardan a súa quenda impacientes, de día e de noite, á espera de que por fin atope un lápis que me axude a trasladalas ó papel.

Outros escritores procuran gardar unha rutina estricta, tres ou catro horas diarias nos que se obrigan a escribir e practicar de cotío, porque de todos e sabido que a escribir apréndese escribindo. Por desgraza eu non dispoño dese tempo, se o tivera, probablemente faríao así.

As ideas nacen dos sentimientos, dos pensamentos, das vivenzas de cada día. A lectura e a escritura son eficaces terapias para as dores da alma, son ecónomicas e están ó alcance de todos.

Este día lín nas redes sociais o triste fin dunha moza que se rendíu ós seus sentimentos e non puido superar unha rotura amorosa. Deume mágoa, pero sobre todo sentín rabia, gustaríame que a historia de Mara fose tamén a historia desa moza anónima, oxalá os seus amigos non tivesen que derramar bágoas virtuais no Facebook, laiándose do seu triste final e da lamentable covardía con que deu ó traste a súa efímera existencia.

Se queres ler o texto, clica aquí. MARA NO INFERNO.

Texto: Natalia Carou

VIAXE A NINGUNHA PARTE de SARABELA TEATRO e TOKIO 3 de VOADORA son as favoritas dos MARíA CASARES

O pazo da Peregrina en Bertamiráns volveuse vestir de gala para acoller unha nova edición da Festa dos nomeados, unha celebración na que se coñecen os finalistas dos premios María Casares. Son eses galardóns que a Asociación de Actores e Actrices de Galicia convoca para premiar a mellor produción teatral do ano. As grandes favoritas para a XVII edición deste certame son, dunha banda, Viaxe a ningunha parte de Sarabela teatro, con dez candidaturas; e da outra, Tokio 3 de Voadora con nove.

Onte foi un día redondo para Voadora, o seu espectáculo Tokio 3 co que pechaba unha triloxía sobre o tempo e os lugares comúns, era finalista a premio Max como mellor espectáculo revelación. E horas despois, recibía outras nove candidaturas dos seus compañeiros de profesión por esa mesma montaxe. Entre elas, as máis cotizadas, mellor dirección e mellor espectáculo. Enfronte terá un duro rival, xa que unha das compañías máis laureadas da nosa escena, Sarabela Teatro, acumula dez candidaturas, tamén a mellor dirección e mellor espectáculo.

Por detrás están O método Ghönholm, a adaptación da coñecida obra de Jordi Garcelán, que opta a cinco galardóns (entre es mellor dirección e mellor actor protagonista); e Galicia Caníbal, o musical de FIlmanova Invest, dirixido por Quico Cadaval, que opta a tres galardóns (mellor maquillaxe, mellor vestiario e mellor actor secundario).

Optan a mellor actriz Marta Pazos (Tokio 3), Marián Bañobre (Pequenos actos pseudorrevolucinonarios…), Iolanda Muíños (Malos hábitos), Camila Bossa (Malos hábitos), Ana Santos (Desfeitos). E a mellor actor, Artúr Trillo (O método Ghönholm), Hugo Torres (Tokio 3), Manuel Manquiña (A Función do Tequila), Víctor Mosqueira (Románticos! e Xosé Manuel Olveira “Pico” por Kafka e a boneca viaxeira.

En total son 17 espectáculos os que optan a algunhas das xerras que se entregarán o vindeiro 27 de marzo, Día Mundial do Teatro. Será no Teatro Rosalía de Casto da Coruña coa retransmisión da Televisión de Galicia.

Fonte: Culturagalega

Foto: Gabriel Tizón. NOMEADOS XVII PREMIOS TEATRO MARÍA CASARES. 27-02-13

Galicia honra os seus ´Cantares gallegos´

Centos de gaiteiros participaron onte na chamada “Alborada para Rosalía” celebrada de forma simultánea en máis de cincuenta cidades e municipios das catro provincias galegas e organizada pola Fundación Rosalía de Castro, a Real Academia Galega (RAG), a Universidade de Vigo e a Asociación de Gaiteiros Galegos para conmemorar o 176 aniversario do nacemento da escritora nun ano ademais en que se cumpren 150 anos da súa obra “Cantares gallegos”, poemario que fixou o comezo dunha nova etapa para a poesía galega. Da praza de Vigo de Santiago, onde naceu a insigne literata, a Vigo, que galegos”, Galicia rendeu tributo a unha das súas escritoras máis universais con lecturas dos versos deste poemario e a música da gaita.

En Vigo, os actos do Día de Rosalía celebráronse en dous emprazamentos: a antiga imprenta de Juan Compañel, situada no número 12 da rúa Real, onde se imprimiu a primeira edición de “Cantares galegos”, e a praza da Constitución, onde a primeira tenente de alcalde, Carmela Silva, leu o manifesto escrito para esta conmemoración e recitou un dos poemas da escritora homenajeada, “Campás de Bastabales”. Neste acto interviñeron tamén Isaura Abelairas, concejala de Benestar, e o presidente da Asociación de Veciños do Casco Vello, Cándido Pérez Betanzos, que recitaron senllos poemas, así como gaiteros de distintas formacións, entre elas a Escola de Gaita da Asociación de Veciños do Casco Vello, que, dirixidos por Anxo Pintos, interpretaron a “Alborada”, peza musical de Rosalía, e outras como “Sárdoma”. Así mesmo, o Orfeón Mariñeiro do Berbés actuou na praza de Almeida.

A cita da praza da Constitución contou tamén coa participación, improvisada, da poetisa Carmen de Jesús García, Carmeliña, que recitou “A xustiza pola man”, un dos poemas que forman parte do repertorio que a escritora emprega nos seus recitales. “Cando dou un recital fóra de aquí sempre hai algún galego que me pide algún poema de Rosalía de Castro porque non se pode entender Galicia sen Rosalía nin Rosalía sen Galicia”, asegurou a poeta trala súa intervención.

Con esta “Alborada” multitudinaria arrincaron os actos que se celebrarán ao longo de todo o ano en Galicia para conmemorar o 150 aniversario de “Cantares galegos” e nos que Vigo terá un peso importante. Un dos seus eixes centrais será a exposición “O Cantar dos cantares”, que se organizará co patrocinio da Xunta e o Concello de Vigo coa colaboración do Consorcio da Zona Franca de Vigo. Así mesmo, o concello vigués celebrará a publicación de óbra cume de Rosalía de Castro con 42 actos ata o 17 de maio noutros tantos puntos da cidade.

Fonte: Faro de Vigo

O Salón do Libro de Pontevedra reduce a súa duración

Con 80.000 euros de orzamento (20.000 menos que na anterior edición) e dez días menos de duración, Pontevedra encara o XIV Salón do Libro Infantil e Xuvenil. No entanto, a concelleira de Cultura, Anxos Riveiro, asegurou que se manterá o número de actividades previstas. Co título A toda máquina, o evento homenaxeará a Marilar Aleixandre e achegará oito exposicións. Entre as actuacións previstas destacan Fantoches Baj, Mofa e Befa, Yllana, Tanxarina ou o Seminario de Jazz de Pontevedra. Entre as novidades do evento, haberá un espazo dedicado á videoconsola Wii e un novo formato de presentación das novidades editoriais.

Fonte: Cultura galega

O segredo do lagarto arnal, de Andrea Maceiras

VISUALIZA UN CAPÍTULO DO LIBRO

Despois de dársenos a coñecer coa súa primeira novela, Violeta tamurana, gañadora do IV Premio Meiga Moira de Literatura Infantil e Xuvenil 2010, Andrea Maceiras sorpréndenos de novo cunha obra que procura, tamén nesta ocasión, romper cos tabús e achegarnos a unha realidade vista aínda co receo pola sociedade.

Despois dunha visita ao que será o seu instituto no curso próximo, David sente que algo non vai ben. As sombras dos lagartos perségueno na rúa, na escola e mesmo na casa, facéndoo lembrar intensamente a aldea dos seus avós, Santo Antón de Piñeiro. David sabe que só alí pode volver ser el mesmo e responder ao seu nome verdadeiro: Arnal. Tampouco pode esquecer a persoa que lle puxo ese alcume, o seu curmán Marcos, un rapaz introvertido que desapareceu misteriosamente e de quen ninguén quere falar. Por iso David está disposto a dedicar todo o verán a procurar a luz nas sombras do seu pasado. Quizais así poida reencontrarse cos seus amigos da primeira infancia, esquecer un pouco o divorcio de seus pais, revelar un segredo familiar oculto e dicir, ben alto, que todas as persoas teñen o dereito de decidiren o seu destino, sexa este o dos lagartos, o das avelaíñas ou mesmo o das bolboretas.

Máis información

A neve e o lume, de Chelo Suárez

VISUALIZA UN CAPÍTULO DO LIBRO

A neve e o lume representa unha achega á literatura galega da narrativa gótica, á vez que unha sentida homenaxe á poetisa arxentina Alejandra Pizamik, da que se recuperan diversos poemas que serven de motivo introdutorio a cada un dos capítulos da novela.

Negraneve, a protagonista da historia, ten que superar a protección da Cociñeira e do Leñador, os seus pais, ante a Xente de Arriba da Gran Mansión, onde viven atrapados, como resultado dunha maldición invocada nun aquelarre nunha noite do solsticio de verán, e os seus propios medos ao descoñecido para mostrar a súa auténtica beleza e liberar, ao tempo, os seus país da carga que arrastraban dun tempo doutra época.

GL” lang=”GL”>É unha alegoría da vida, unha aproximación ao seu misterio e aos medos que provoca, tamén un canto á natureza, motivos que levan á autora a adoptar unha fermosa linguaxe literaria e unhas meditadas pausas narrativas que a aproximan ao xénero poético, por unha banda, e á literatura de tradición oral, pola outra. Tamén, unha viaxe para escapar do tempo pasado, unha viaxe na procura da liberación.

Prólogo de Marica Campo, descárgao desde aquí.

Máis información

A cultura galega pide un Día de Rosalía á altura da poeta

CIG-Ensino apoia a iniciativa da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua galega (AELG) para a celebración do Día de Rosalía e súmase á proposta de celebrar a data agasallando un libro en galego e unha flor. O sindicato reclama que o 24 de febreiro, aniversario da publicación de Cantares Gallegos en 1863, se inclúa oficialmente no calendario escolar “como unha conmemoración centrada no recoñecemento e na difusión da autora que simboliza o Rexurdimento da nosa lingua e da nosa literatura”. A CIG reclama que “a Consellaría mude a súa postura insensíbel e inexplicábel cara ao idioma galego e admita esta proposta”. Este ano, ademais, conmemórase o sesquicentenario da publicación da obra, 150 anos dun dos fitos que marcaron o inicio do rexurdimento da lingua e cultura galegas

A AELG celebrará lecturas colectivas en numerosas cidades e vilas o sábado 23 de febreiro e está organizando un acto nacional que se celebrará o domingo 24 no Panteón dos Galegos Ilustres. De igual xeito o 22 de febreiro haberá lecturas colectivas de poemas de Cantares Gallegos en moitos centros de ensino e todo o país.

Fonte: Praza

Marica Campo recibirá a homenaxe O escritor na súa terra

A tradicional homenaxe O escritor na súa terra que organiza anualmente a Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG) terá este ano a Marica Campo como protagonista. O Incio acollerá o vindeiro mes de xuño o acto de recoñecemento á poeta e autora de obras como Tras as portas do rostro, Confusión e morte de María Balteira ou Pedinche a luz prestada. A AELG recoñeceu tamén co título Bos e Xenerosos os autores de humor gráfico Xosé Lois O Carrabouxo, Pepe Carreiro, Xaquín Marín, Siro e Gogue pola súa traxectoria.

A entidade celebrou o pasado sábado a súa asemblea anual en Compostela, na cal tamén se acordou outorgarlle o premio ás institucións ás asociacións culturais que desenvolveron a súa actividade durante o final do franquismo, como O Galo de Compostela, O Facho de A Coruña, Auriense de Ourense, Lumiera de Carballo ou Medulio de Ferrol. No encontro tamén se acordou a incorporación de Xiana Vega e de Alicia Fernández á directiva da entidade.

Fonte: Culturagalega

Literatura e ciencia (V). PERDIDOS NO ESPAZO

Retomando o asunto da singularidade tecnolóxica, un dos seus profetas -un home singular, sen dúbida- é Raymond Kurweill, autor entre outras obras de Singularity is near, na que debulla as condicións tecnolóxicas presentes que culminarán nun futuro moi próximo e irrecoñecible, no que a evolución biolóxica experimentará un cambio cualitativo, fusionaranse máquinas e humanos e a intelixencia cibernética alcanzará e superará á humana.

R. Kurweill é unha personalidade sobranceira, cunha intelixencia visionaria que aplica como inventor e pensador. Como inventor, logo de crear o OCR desenvolveu o primeiro scanner para ordenador, e un xerador de voz a partir de texto. Da dixitalización da imaxe pasou á de audio: creou os famosos sintetizadores que levan o seu nome, con bancos de sons que marcaron unha época na música, iniciou aos computadores no recoñecemento de voz, e hoxe fabrica dispositivos de conversación home-máquina. O tacto é o seguinte sentido no que traballa para introducilo na computación.

Pero non só as súas invencións tiveron e teñen grande repercusión. Moitas das predicións que realizou sobre a evolución tecnolóxica a corto-medio prazo víronse cumpridas na pasada década e iso, cando menos, obriga a prestar atención ás de prazo máis longo.

Entre estas últimas salienta a aparición de intelixencia cibernética autoconsciente, algo coherente coa súa implacable liña de pensamento e acción, na que todos os sentidos e capacidades humanas vanse traspasando -bidireccionalmente- ás máquinas. E non menos salientable é o prazo que estima para chegar a ese punto, realmente escaso: contra o ano 2045. Cun pouco de sorte, el pode ser quen de velo. E, sabendo o moito que o home se coida, resúltame difícil desbotar a idea de que os seus cálculos están nesgados polo seu devezo de estar presente nese instante crítico.

Para Kurweill está probado que limitar a inxestión de calorías alonga a vida. Iso, e mais incluír na dieta enormes cantidades de vitaminas e complementos nutricionais dos que el mesmo é fabricante e ocasional publicista, animando -case como aquel horrible Superrato de Terry Toons- a Hipervitaminarse e Mineralizarse! Nas últimas imaxes que vin del -nun capítulo de Redes, hai xa uns anos- imítaballe bastante a un gnomo en camiseta, atemporal, enxoito, practicante entusiasta da restrición calórica.

Bromas á parte, un dos dous protagonistas do relato que vos presento, Perdidos no espazo, deberalle á Kurzweill boa parte das súas cualidades conversadoras. Malia que quizais deba tamén unha parte non desprezable ao efecto ELIZA, grazas ao cal un contestador automático lixeiramente evolucionado pódenos dar unha ilusión de compañía -se o ton e timbre de voz son os axeitados, se estamos moi faltos-. Proxectamos tanto a nosa psique en derredor que, se fai falla, unha sombra pódenos servir de compaña. Xa poñemos nós o resto, xa o animamos como temos animado o universo todo dende os albores da hominización.

Se queres ler o texto, clica aquí. Perdidos no espazo.

Texto: Cris Pavón

Literatura e ciencia (IV). GENIUS

Aínda que non fose o primeiro en usalo, foi Vernor Vinge, científico e escritor de ciencia ficción, quen popularizou a expresión singularidade tecnolóxica para referirse a un punto crítico no desenvolvemento humano no que os cambios serán tan acelerados e profundos como nunca o foron na historia, imposibles de predicir nin sequera a curto prazo e darán lugar a un mundo irrecoñecible. Ese punto, segundo el, vaise acadar basicamente por dous camiños, que nalgúns tramos corren parellos: o desenvolvemento computacional e a manipulación biolóxica.

En principio, a quen lle amarga que as máquinas calculen máis rápido, que os computadores sexan cada vez máis pequenos e se podan levar a calquera parte, que nos fornezan coa enxeñería máis ousada, a cirurxía máis precisa, a condución máis segura? Ofrécennos servizos que non precisamos consumir, pero así dinamizan a economía. Facilitaron a globalización dos mercados e fixéronnos así máis inermes fronte ás corporacións que adquiriron proporcións e mecanismos esmagadores, pero déronnos a ilusión de dispor de información instantánea de calquera parte do globo, de calquera grao de interese. E máis aínda, ou aínda peor -pois esa ilusión informativa xa agromara na época catódica- déronnos a falsa idea de que as redes, a web 2.0, traían máis liberdade ao mundo. Xa non era a frustración impotente e televisiva de ter noticia do que pasa pero non poder facer nada. A nova web proporcionaba unha capacidade de intervención que parecía compensar o perdido coa globalización. Houbo -quen pode crer aínda nela?- houbo unha miraxe de ciberactivismo, chegamos a crer iso tan publicitado de que as redes sociais movían revolucións, molaba, facíanos habitantes dun mundo mellor, mesmo xustificaba a posesión dese smartphone que mercaramos cun certo remorso.

E igual que na evolución das redes informáticas e os seus dispositivos hai tanto aspectos escuros como luminosos, non será diferente o que ocorre coa manipulación biolóxica.

Biotecnoloxía ou selección xenética tense feito dende bíblicos tempos, e antes tamén, ao escoller para cruzar os exemplares que máis enchían o ollo do gandeiro, e a bolsa, por seren moi leiteiros, medraren axiña, resistiren as inclemencias… Mais cando se empregan técnicas de corta e pega dun xen dunha planta nun cromosoma dunha bacteria, poño por caso, falamos de enxeñería xenética e a cousa ponse máis seria. Aí estamos xa nun punto de inflexión na evolución biolóxica, a nosa especie modifica o proceso de herdanza xenética de xeito tan profundo que esa herdanza xa non é… a que viñamos herdando.

A cara luminosa: as aplicacións médicas, o remedio ou a mellora da calidade de vida dos enfermos de diabete, cancros, e outras moitas doenzas. A cara escura: non a coñezo no eido da medicina -un tema demasiado delicado como para que se lle dea publicidade a prácticas dubidosas como modelado de individuos, segregación xenómica, que sei eu-, pero noutros, como o da agricultura, hai exemplos ben claros. O que interesou ás primeiras empresas (velaí o xigante agroquímico Monsanto, dende a década dos noventa do pasado século) foi crear especies de soia, millo e outros cereais capaces de resistir aos propios herbicidas da corporación. Negocio redondo. Véndenlle ao agricultor o tóxico e maila planta resistente ao tóxico, e para rematar o sufrido comprador non pode empregar libremente parte da colleita para sementar o ano vindeiro, pois é propiedade intelectual de Monsanto, e tenlle que comprar de novo a eles a semente. Chamarlle kafkiano é pouco.

Así, unha tecnoloxía que se enxergaba como solución para o problema de alimentar a unha poboación en constante e exponencial crecemento estreábase do xeito máis lamentable con produtos que buscaban exclusivamente o incremento dos beneficios da corporación, con total desprezo da biodiversidade e dos efectos incalculables que podían ter eses produtos ao se liberar no medio ambiente. Se a iso engadimos as prácticas neocolonialistas da corporación e a chantaxe aos gobernos parar asegurarse mercados abertos, para agachar nos etiquetados os produtos obtidos con esas tecnoloxías, para intentar patentar xenomas de especies ceibes con potenciais usos farmacolóxicos, e outras de similar respecto ao ben común e á lexislación dos países, o cadro xeral ensombrécese ben, e o que podemos imaxinar sobre a enxeñería xenética en animais e humanos e de todo menos tranquilizador.

E remato, que me estou estendo de máis nesta presentación. Vivirán as vindeiras xeracións un período no que estas tecnoloxías eclosionarán, quizais con ese punto de singularidade, mais eu, con menos optimismo ca R. Kurzweill (1) sobre a miña esperanza de vida, non creo que o vexa, e matino sobre el en relatos coma este: Genius (2).

Se queres ler o texto, clica aquí. GENIUS

Texto: Cris Pavón

(1) Ray Kurweill: Persoeiro que ten escrito moito sobre a singularidade e a súa proximidade, pero ao que vou
deixar para outra ocasión.
(2) Genius: relato incluído na miña novela Limiar de conciencia.