Artigos

O libro ‘A Nosa Terra é nosa!’ de Emilio Ínsua reciben ‘ex aqueo’ o Premio de Investigación Ramón Baltar Feijóo

A obra A Nosa Terra é nosa sobre as Irmandades da Fala de Emilio Ínsua xunto coa Biografía de Rosalía de Castro escrita por María Xesús Lama recibiron ‘ex aqueo’ o Premio de Investigación Ramón Baltar Feijóo, iniciativa nada este ano co impulso da Fundación Rosalía de Castro.

Así, o xurado do premio, composto por Xosé Luís Axeitos, Xosé Ramón Barreiro, María Xesús Pato, Alba Nogueira, Ernesto Baltar, Anxo Angueira e Xosé Carlos Beiró, emitiu o sábado 1 de decembro o fallo do concurso, no que destacan “a relevancia do traballo” das obras premiadas.

‘Cantos de independencia e liberdade’, obra de María Xesús Lama editada por Galaxia, dá unha volta ás biografías ata agora publicadas sobre Rosalía de Castro. Trátase do primeiro volume da biografía da autora galega máis universal e nela nárranse as súas orixes familiares e os seus anos de mocidade.

Pola súa banda, Emilio Insua redescubre en ‘A Nosa Terra é nosa’ o nacemento, desenvolvemento e legado das Irmandades da Fala, prestando especial atención ao papel que desempeñou Antón Vilar Ponte como un dos seus promotores.

O Premio de Investigación Ramón Baltar Feijóo ten carácter bianual e pretende contribuír ao fomento do estudo do período histórico relativo ao fondo documental do arquivo ‘Baltar Feijóo’, que foi depositado pola súa familia na Casa de Rosalía e que recolle publicacións que van desde o ‘Rexurdimento’ ata a ‘Xeración Nós’.

Palestra-coloquio sobre “As irmandades da fala” na Libraría Couceiro de Santiago de Compostela

Baía Edicións e a Agrupación Cultural o Galo convidan á palestra-coloquio As Irmandades da Fala. 100 anos despois que terá lugar na Libraría Couceiro (Santiago de Compostela) o xoves día 19 de xaneiro ás 20:00 horas.

Nela intervirán Emilio Xosé Ínsua, profesor, escritor e ensaísta, autor de A Nosa Terra é nosa! A xeira das Irmandades da Fala (1916-1931) e Pepe Carreiro, debuxante, historiador e autor de As irmandades da Fala. Nin provincianismo, nin rexionalismo, nin galeguismo: nacionalismo!

Baía presenta ‘A NOSA TERRA É NOSA. A xeira das Irmandades’ na Feira do Libro de Viveiro

 

Baía Edicións convoca o Acto de Presentación do libro A nosa terra é nosa! A xeira das Irmandades da Fala (1916-1931), de Emilio Xosé Ínsua. Terá lugar na Carpa de Presentacións da Feira do Libro de Viveiro o luns día 15 de agosto ás 20:00 horas.

Contaremos coa presenza de Emilio X. Ínsua e Belén López Vázquez (Directora Editorial de Baía Edicións).

Esperámosvos!!!

Baía presenta ‘A NOSA TERRA É NOSA. A xeira das Irmandades’ na Feira do Libro da Coruña

Baía Edicións convoca o Acto de Presentación do libro A nosa terra é nosa! A xeira das Irmandades da Fala (1916-1931), de Emilio Xosé Ínsua. Terá lugar na Carpa de Presentacións da Feira do Libro da Coruña (Xardíns de Méndez Núñez) o xoves día 4 de agosto ás 20:30 horas.

Contaremos coa presenza de Emilio X. Ínsua, Goretti Sanmartín e Belén López (Directora Editorial de Baía Edicións).

Esperámosvos!!!

Coñecemos un pouco máis das Irmandades da Fala (IV)

Extracción do libro A NOSA TERRA É NOSA! A xeira das Irmandades da Fala (1916-1931)

Na etapa inicial das Irmandades da Fala, a figura de Antón Villar Ponte xoga un papel de primeirísima orde, que vén dado por varias circunstancias: ter sido o seu ideador, iniciador e primeiro teorizador co folleto Nacionalismo gallego; desempeñar a xefía do primeiro e máis numeroso agrupamento local, o coruñés; protagonizar a maioría dos contactos (epistolares ou en persoa) cos dirixentes doutras agrupacións (caso de Porteiro Garea en Santiago ou de Xaime Quintanilla en Ferrol, por exemplo); e, finalmente, ter baixo a súa responsabilidade a posta en marcha, confección, orientacion e redacción, na súa maior parte, do decenario que actuará como idearium do movemento: A Nosa Terra. Neste sentido, o labor de Antón á fronte do boletín das Irmandades debe entenderse tendo en conta o dito no seu día por Baldomero Cores: “no era un fin profesional ni laboral para él, sino un medio eficaz  y un instrumento muy valioso para conseguir los fines políticos que se había propuesto” (Cores Trasmonte, 1977: 70-81).

……………………..

A Nosa Terra renacía, porén, nunha mala época para a prensa en xeral. O conflito bélico europeo provocara, entre moitas outras consecuencias, unha escaseza e encarecemento sorprendentes do papel e doutros materiais necesarios para a impresión. Moitos cabezallos en todo o Estado español tiveron que reducir o número de páxinas, minguar as súas tiraxes, deixar de saír por temporadas ou mesmo sucumbiron definitivamente. As cualidades de impresión e papel dos que lograron continuar saíndo con asiduidade deixaron moito que desexar, sendo constantes as peticións de desculpa aos lectores por tal motivo.

Coñecemos un pouco máis das Irmandades da Fala (III)

Extracción do libro A NOSA TERRA É NOSA! A xeira das Irmandades da Fala (1916-1931)

A idea das Irmandades, unha vez fundado o primeiro núcleo na Coruña, vaise espallar con certa rapidez por varias cidades e vilas da Galiza mediante diferentes elementos propagandísticos: os mitins, a correspondencia epistoral (infelizmente inaccesíbel hoxe moita dela), os artigos na prensa periódica, o contacto persoal etc. Antón Villar Ponte xoga a este respecto un papel básico, cando menos nestes primeiros compases, e á súa actividade débese, por exemplo, o achegamento ás Irmandades dunha figura tan relevante nelas como Lois Porteiro Garea, líder do grupo santiagués. Ao local da Irmandade chegaban segundo Ramón Villar Ponte, “un día e outro, de diversas localidades da terra, peticións de estatutos, demandas de ourentación, adheríndose verbas de alento” (Ramón Villar Ponte, 1977:21).

As primeiras actividades públicas da nova entidade (excursións, recitais, cursos de lingua, promoción dos coros populares, representacións teatrais, ciclos de conferencias, homenaxes a figuras desaparecidas…) parecen asimilala a unha asociación de índole estritamente lingüística e cultural (Quintana Garrido, 2002b:182; Beramendi, 2007:434-435) e iso provoca, como teñen sinalado Beramendi e Núñez Seixas, unha certa acollida positiva moi xeralizada, que inclúe sectores (persoeiros, cabezallos de prensa… ) certamente aditos ao statu quo político do momento. Iso fai que as Irmandades teñan, á partida, unha presenza “proporcionalmente moi superior á súa entidade real” (Beramendi & Núñez Seixas, 1995:96). A falida confluencia co republicanismo coruñés nunha nova Solidaridad Gallega, por volta de finais de verán de 1916, e, sobre todo, a aparición do voceiro A Nosa Terra, en novembro dese mesmo ano, comezarán a mudar esa inicial fasquía “inofensiva” e “folclórica” das Irmandades, que emprenden desde entón, sen abandonar por iso o activismo cultural e idiomático, un rumbo claramente “político”, que axiña debullaremos…

Foto: Antón Villar Ponte, na homenaxe a Vicetto e Añón. © CCG

Baía presenta ‘A NOSA TERRA É NOSA. A xeira das Irmandades’ na Libraría Biblos

Baía Edicións convoca o Acto de Presentación do libro A nosa terra é nosa! A xeira das Irmandades da Fala (1916-1931), de Emilio Xosé Ínsua, que terá lugar na Libraría Biblos (Rúa Santiago, 4, Betanzos) o venres día 27 de maio ás 20:00 horas.

Contaremos coa presenza de Emilio Xosé Ínsua, que estará acompañado Xesús Torres e Belén López Vázquez (Directora Editorial de Baía Edicións).

Esperámosvos!!!

Coñecemos un pouco máis sobre as Irmandades da Fala (II)

No acto fundacional, logo dunhas palabras de saúdo de Antón Villar Ponte e dun discurso de Lugrís Freire, discutíronse e aprobáronse “con gran entusiasmo” a dicir do cronista de La Voz de Galicia, os primeiros Estatutos da nova entidade, que recibía a denominación de “Os Amigos da Fala Gallega” [sic] e que declaraba como obxectivos fundamentais os seguintes, segundo recolle a revista Estudios Gallegos (nº 20):

a. Falar entre os asociados o idioma gallego, espertando por él a afición e o amor dos fillos de Galicia.

b. Traballar por todol-os medios para que os boletís gallegos adiquen periódicamente unha seición pra que os escritores da fala gallega poidan dar a conecer as suas producciós; e traballar tamén hasta que os Amigos da Fala na Cruña, poidan ter un boletín pol-o menos cada quince días.

c. Acostumar aos asociados á escribir na nosa fala facéndose pol-o menos unha vez cada seis meses lectura dos traballos en prosa ou verso, no seo do Consello ou n-unha festa d’asociados; e cando o traballo o mereza o autor recibirá o agasallo de MESTRE DA FALA.

d. Sempre que sea comenente, ou o tempo o permita, faranse espediciós en días de festa ás nosas aldeas, pra que a contemplación da Galicia labradora esperte a enxebreza nos AMIGOS DA FALA, e todol-os demais actos de traballo e propaganda que o Consello acorde.

e. Cando a situación da Sociedade o permita, fomentarase o conocemento da música tradicional e propia da terra.

f. Todol-os actos de lexítima propaganda serán feitos sómente co’aquel fin, e todol-os aniversarios farase unha visita á tumba dos grandes cultivadores da fala que haxa na localidá, para manter d’ese xeito nas nosas almas o culto do galleguismo.

Foto: La Voz de Galicia.

Coñecemos un pouco máis das Irmandades da Fala (I)

O acto fundacional da primeira das Irmandades da Fala celebrouse o 18 de maio de 1916, no local que a Academia Galega tiña entón na cidade da Coruña. A convocatoria orixinal dicía, concretamente: “A Comisión encargada dos traballos pra o establecimento d’unha hirmandade d’Amantes da terra [sic], que, entre outros fins, adicarase principalmente á defensa y exaltación do idioma gallego, roga a vosté que nos honre co’a sua presencia na reunión que se fará o dia 18 d’este mes, ás 8 da noite, no local da Academia Gallega, Rego d’Auga, 38-1º. Saúde e Patria”.

O nacemento “coruñés”, antes que en ningunha outra localidade, da primeira das Irmandades non admira se temos en conta, que a cidade “leva catro décadas de progresiva actuación rexionalista (sempre vencellada, e en competencia, co republicanismo máis avanzado), como conformante da vida social e intelectual” e que nela existe xa, por iso mesmo, “un grupo social máis ou menos numeroso para o que esas manifestacións de fervor rexionalista son, cando menos, algo habitual” (Vázquez Souza, 2004:33).