Artigos

Alumn@s, profesor@s e pais/nais saen á rúa en contra da Lomce

A terceira xornada de folga de alumnos convocada polo Sindicato de Estudantes estenderase a todo o sistema educativo hoxe. Estudantes, pais/nais e profesor@s unirán forzas nas rúas de toda Galicia para reiterar de novo o seu rexeitamento á Lei Orgánica de Mellora da Calidade Educativa (Lomce), en varias protestas impulsadas polas dúas plataformas de ensino galegas.

A Plataforma en Defensa do Ensino Público, que aglutina a diversas organizacións da comunidade educativa como os sindicatos CC.OO Ensino, FETE UGT, o Sindicato de Estudantes ou Confapa Galicia, celebrará protestas ás 19.30 horas na Coruña, Pontevedra, Vigo, Vilagarcía, Ourense e Lugo, mentres que en Ferrol e Ou Barco será ás 11.30 horas e en Santiago (no Paseo da Alameda) ás 12.00 horas.

Pola súa banda, a Plataforma Galega en Defensa do Ensino Público, na que participan CIG-Ensino, a Federación de Anpa de Compostela, Os Comités ou a Liga Estudiantil, celebrarán protestas este xoves en 14 localidades ás 11.30 horas. En concreto, serán na Coruña, Carballo, Cee, Ferrol, Santiago (Praza do Toural), Ribeira, Ourense, Pontevedra, Vilagarcía, Lalín, Vigo, Lugo, Burela e Ou Barco.

“DEBILITAR O SISTEMA”
CC.OO. destacara durante a presentación das protestas que “coa escusa da crise” estanse recortando recursos económicos e humanos para “debilitar o sistema educativo”, co obxectivo de cambiar o modelo social e incrementar “cada vez máis a brecha entre os distintos estratos sociais”.

Deste xeito, realizarase “unha selección totalmente antinatural do alumnado” que vai chegar aos estudos superiores e non pola súa capacidade, si non por criterios económicos. Por iso, docentes, traballadores, pais e estudantes sairán á rúa “a defender os dereitos de toda a cidadanía”, e non só por cuestións laborais.

Desde FETE-UGT, Raúl Gómez fixo fincapé en que “nunca unha administración educativa tivo en fronte a todo o abanico político, social e educativo” como na actualidade. “O que nos queda é responder mediante movilizaciones públicas e accións e reaccións constitucionais”.

Luís Taboada de Confapa advertiu de que todos os sectores educativos van baleirar as aulas deste país” en todo o Estado, realizando un “penúltimo esforzo” contra unha política de recortes que leva aos mozos á “marxinalidade”.

CONTRA A “ESENCIA” DA IGUALDADE
O secretario nacional da CIG-Ensino, Anxo Louzao, animou a continuar protestando para tombar a Lomce malia a súa aprobación no Congreso, recordado que xa se conseguiu un “compromiso” dos grupos da oposición para derrogar a norma axiña que como se consiga unha “alternativa” de Goberno.

Louzao insistiu en que a tramitación da Lei “empeorou” en dous aspectos, como son que a lingua vehicular de todo o Estado é “o español” e non conta co resto de idiomas, e que as administracións poderán ofertar chan gratuito para construír centros privados-concertados.

Fernando Lacaci, das Anpa de Compostela, arremeteu contra esta norma por ir en contra da “esencia” da igualdade de oportunidades. “A xente está percibindo moi claramente que unha lei como esta é perniciosa”, considerou.

APOIO POLÍTICO
As protestas deste xoves contarán co apoio de representantes da Executiva do PSdeG, e o propio secretario xeral, José Ramón Gómez Besteiro, acudirá á protesta de Santiago da plataforma na que participan CC.OO. e UGT. Pola súa banda, o portavoz nacional do BNG, Xavier Vence participará na protesta da Plataforma Galega en defensa do Ensino Público.

Fonte: El Correo Gallego

Unha semana de actividades para conmemorar o Día das Bibliotecas

Aínda que o Día Internacional das Bibliotecas propiamente dito se celebra o vindeiro 24 de outubro, os centros deste tipo que dependen da Consellaría de Cultura preparan unha programación especial que se estende toda esta semana. O departamento da Xunta anunciaba esta mañá actos que se celebrarán nas bibliotecas nodais da Coruña, Ourense, Lugo, Vigo, Pontevedra e Santiago de Compostela, así como na Biblioteca de Galicia. Así ciclo Da tábula á tablet: o libro e as bibliotecas a través do tempo para os máis novos, levará ao Gaiás a evolución da lectura na historia. Canda a isto, haberá monicreques, contacontos, conferencias ou proxeccións audiovisuais. Na Coruña e en Pontevedra realizaranse sesións de bookcrossing mentres os diferentes centros ofertarán xornadas de portas abertas e visitas guiadas.

Fonte: Culturagalega

Fran Bueno faise co Premio Castelao de BD

A VIII Edición do Premio Castelao de Banda Deseñada, que convoca a Deputación da Coruña, foi para un veterano da novena arte galega. O compostelán Fran Bueno, que xa ten publicadas diferentes obras en España e en Estados Unidos, fíxose co galardón polo seu traballo Catálogo oneroso de beleza gratuíta, co que se impuxo entre seis candidatos. O xurado, composto por Miguelanxo Prado, Ángel de la Calle e Carlos Portela, destacou a “capacidade estilística impecable e a variedade de recursos gráficos” así como “a perfección técnica e o desenvolvemento das posibilidades expresivas da historieta”. Bueno verá a súa obra publicada e unha exposición itinerante sobre este traballo, ademais de se facer con 6.500 euros do premio.

O xurado destacou tamén no seu fallo o traballo finalista, O misterio do Pico Sacro, de Rafael Saldaña.

Fonte: Cultura galega

Foto: La Opinión

Xosé Tomás fala da escola da ilustración O Neno Amarelo

Hai uns días botaba a andar en Compostela a escola de ilustración O Neno Amarelo, da man de Xosé Tomás, Miguel Vázquez Freire e Diego Rosales. É a segunda experiencia deste tipo en Galicia, despois de que o pasado ano Kiko da Silva puxese en marcha O Garaxe Hermético, máis centrado no mundo da banda deseñada.

As clases, ás que asisten un ducia de alumnos e alumnas, algúns profesionais e outros afeccionados con interese en afondar nesta práctica, comezaron o pasado venres e desenvolveranse semanalmente. No programa chama a atención a importancia dos contidos teóricos, que suman a metade das horas das clases. Como nos di o ilustrador Xosé Tomás: “é preciso reflexionar teoricamente antes de lanzarse a debuxar. Consideramos que cada libro, cada proxecto, debe ter un adn particular, un conxunto de elementos identitarios que o fagan totalmente diferente a outros”.

O curso contará con algunha master class, por exemplo unha a cargo de Xabier Docampo e Xosé Covas, que falarán da súa “parella consolidada de escritor e ilustrador”. Ou outra na que participarán Belén López Vázquez (directora de Baía Edicións) e Mercedes Cerdeiras (responsable da Biblioteca Municipal Infantil da Coruña). Precisamente Baía Edicións colabora coa escola ofrecéndolle a un dos seus alumnos e alumnas a posibilidade de ilustrar de xeito profesional un libro que a editorial publicará o vindeiro ano.

Como nace o proxecto de O Neno Amarelo

O proxecto nace do traballo constante e diversificado en varios campos entre Miguel Vázquez Freire, profesor e escritor, e eu mesmo, como ilustrador e tamén profesor. Levamos moitos anos facendo libros xuntos, reflexionando sobre o propio formato de álbum ilustrado, e temos organizado infinidade de charlas, obradoiros e actos formativos arredor da ilustración, a banda deseñada e a pedagoxía da imaxe en xeral. E a esta inquedanza compartida uniuse a cobertura empresarial que aporta Diego Rosales, guionista de banda deseñada no seu momento (en Golfiño, onde coincidimos os tres), e neste momento xerente do Colexio San Narciso, de Marín.

Por que o nome de O Neno Amarelo?

Trátase dunha homenaxe ao Yellow Kid de Richard F. Outcault, primeiro personaxe oficial de banda deseñada a nivel mundial, que apareceu nos xornais americanos a finais do século XIX.

Galicia leva anos sendo unha potencia en ilustración; faltaban espazos de formación?

En Galicia hai un amplísimo colectivo de ilustradores. E hai escolas que imparten ciclos formativos relacionados coa ilustración. Sen embargo, a ilustración que acompaña a un texto literario (cando o texto existe, pois ás veces o libro non ten palabras) ten uns paradigmas especiais, porque non só complementan a un texto, senón que o poden (quizais o deben) magnificar, ampliar, estender, mesmo rebentar e espallar os seus potenciais. A ilustración nos libros ten unha semiótica particular, narra con imaxes, e todo isto supón un campo de traballo moi complexo, que precisa de cursos específicos. Como todo o que requira especialización, non abonda saber debuxar, nin saber contar historias coa imaxe. É preciso mesmo ter nocións do que é un lector-neno, a estimulación da súa imaxinación, as súas potencialidades e os seus límites, as súas emocións,…

Dades tamén moita importancia ao ámbito teórico. Por que?

Foi unha das primeiras cousas que tiñamos claras: é preciso reflexionar teoricamente antes de lanzarse a debuxar. Consideramos que cada libro, cada proxecto, debe ter un adn particular, un conxunto de elementos identitarios que o fagan totalmente diferente a outros, incluso cando se trate dos mesmos autores. É crucial coñecer o que xa outros fixeron, de onde veñen as tendencias, e saber en que momento histórico nos atopamos. Ademais, dada a propia linguaxe da imaxe, a intuición é unha bendición, pero non sempre se atina. Cómpre facer figuras retóricas visuais conscientemente, controlar a cadencia narrativa da imaxe (como na música), administrar os silencios visuais, falar coas cores, etc.

Podemos falar dun estilo galego de ilustración?

Persoalmente, nunca pensei que algo así existise. É certo que traballamos moito na ilustración infantil, e a través dela falamos de nós, da nosa idiosincrasia como pobo, e a nosa cultura está fondamente plasmada nas imaxes dos libros que se editan aquí. Un estranxeiro podería coñecer Galicia perfectamente lendo unha escolma de obras ilustradas: o patrimonio material e inmaterial, a gastronomía, as paisaxes, as cores que nos rodean. Pero despois cada ilustrador é un universo particular.

A ilustración é sempre nun diálogo co texto? É iso o que a fai tan rica?

Dende O Neno Amarelo cremos fondamente na ilustración como unha obra non supeditada ao texto. Pola contra, son dúas obras que camiñan da man. Non se contradín, nunca, e enriquécense, desbórdanse mutuamente. Hai uns días contábame Yolanda Castaño que, ao traducir ao castelán un libro que fixemos xuntos, a propia ilustración deulle pé a modificar elementos do orixinal, porque na imaxe había cousas non mencionadas no texto, que aproveitou para a nova lingua de destino.

Como está sendo a recepción por parte dos alumnos?

Beo, acabamos de empezar, e esperamos que o noso traballo estea á altura das súas expectativas. Isto irá in crescendo, camiñando cara un proxecto final, que se culminará na publicación dun libro con Baía Edicións por parte dun dos alumnos.

A experiencia terá continuidade?

Esperamos que si. Desexamos facer unha nova quenda deste primeiro curso, e continuar con outras modalidades, entre as que se atoparán os monográficos.

Fonte: Praza

A Terra acatarrouse

Despois da chuvia sempre sae o sol.

Porque non sempre existen as palabras para abordar os temas sensibles. Roxane M. Galliez achéganos un texto que, traducido por Marica Campo, nos propón, con dozura e fermosura, solucións para capturar o azul dos días grises e dar luz á alegría.

Entre febre e erupción de lava,

A Terra moi fatigada é vítima

dunha gripe moi forte.

Non pode respirar!

Afortunadamente un rapaz

propón unha solución ecolóxica.

MÁIS INFORMACIÓN

As dúas casas de Alicia

Os pais de Alicia sepáranse.

A nena procura o seu sitio nesta nova situación.

Será preciso dividir o seu amor entre o seu papá e a súa mamá?

Pouco a pouco, Alicia vai responder ás cuestións que se formula e descubrir que a alegría pode existir nas súas dúas casas…

MÁIS INFORMACIÓN

A Xunta detecta decenas de carballos ananos no Pindo

O carballo anano (quercus lusitanica), especie protexida que tiña no Pindo o seu único hábitat en todo o norte peninsular, sobreviviu á furia das chamas que arrasaron o vello Olimpo celta. Fontes da Xunta informaron de que «xa están a brotar» decenas de exemplares, segundo puideron constatar axentes de campo do servizo de Conservación da Natureza que tomaron varias fotos dos retoños. O director do Centro de Investigación de Lourizán, José Antonio Vega, explicou que este fenómeno é posible porque o carballo anano ten unha gran capacidade de rebrotar desde a cepa. Durante a primavera acumula gran cantidade de hidratos e se é destruída a planta externa polo lume, necesita sacar follas na superficie para manter a vida a través da fotosíntesis.

Na Xunta opinan, así mesmo, que tanto a temperatura que fixo estes días como o réxime de choivas suaves « permitiron que o chan forme unha costra en lugar de sufrir arrastres». Deste xeito déronse as condicións idóneas para que salga á superficie.

Mentres, no Pindo continuarán durante varios días os labores de aplicación de palla sobre a zona queimada. «Hai que protexer o chan porque é o ben máis sensible», di José Antonio Vega . O desenvolvemento dos traballos dependerá das condicións meteorolóxicas.

Máis información sobre os carballos en: Guía das árbores de Galicia e O carballo.

Fonte: La Voz de Galicia

Baía Edicións rumbo á Feira de Fránkfurt

Brasil desembarca fachendoso en Fránkfurt, sabendo que protagoniza a feira do libro máis importante do mundo nun intre fundamental da súa historia, anos de recuperación identitaria, revolucións sociais, economía emerxente e moito, moito bagaxe de traballo intelixente para ser e estar  no mundo. Máis de sete mil stands e 170.000 profesionais están acreditados na Feira do Libro de Fránfurt do ano 2013. Galicia conta cun stand de 16 m2 patrocinado pola Xunta de Galicia e no que se expoñen os libros dos editores que traballan este ano no evento: Baía Edicións, Hércules de Ediciones, Nova Galicia Edicións, Kalandraka e MCSport. A Asociación Galega de Editores leva concertadas diversas citas profesionais con asociacións de editores de diversos países, entre os que está a edición iraní.

Brasil  total 

A diversidade e a mestizaxe da súa cultura son as ideas centrais que Brasil quere exportar ao mundo e se reflicten tanto no lema co cal se presentan en Fránfurt: “Brasil, un país cheo de voces”, como no seu pavillón de 2.500 metros cadrados deseñado pola escenógrafa Daniela Thomas e o  arquitecto Felipe Tassara. Arte, deseño, arquitectura, música, actividade intelectual, cultura popular e relación entre o patrimonio literario e  o xeito de vida en Brasil, dixo Thomas.  O programa brasileño complétase con 480 mostras, obras de teatro, ciclos de cine e recitais antes e despois da feira.

Fonte: AGE

Abadesas de Sobrado de Trives

Mulleres no exercicio do poder público, social e económico na Galicia medieval

Cunhas orixes vinculadas ao monacato dúplice da Galicia altomedieval, o mosteiro de San Salvador de Sobrado de Trives aparece ben documentado como centro dirixido exclusivamente por mulleres a partir de 1175. Dende aquela e até comezos do século XVI, sucedéronse no cargo diversas abadesas –a maioría elixidas entre as relixiosas do propio cenobio e algunhas tras desempeñar o cargo de prioresas– que levaron a cabo un conxunto de actuacións que lle permitiron á comunidade afianzarse sobre a súa contorna, trazando unha ampla e complexa rede de relacións socioeconómicas e de poder.

Máis alá da vida no claustro e das prácticas relixiosas ás que as obrigaba a elección ou a imposición por parte das súas familias do ingreso no mosteiro, as abadesas tiveron unha ampla proxección pública ao converterse nas reitoras do conxunto de monxas –entre 18 e 6 segundo as épocas– que residían nas dependencias monásticas. Consecuentemente, eran as encargadas de velar polo benestar espiritual e material daquelas. Iso esixíalles, en primeiro lugar, actuar conforme á súa condición relixiosa para servir de modelo de perfección ao conxunto da comunidade e dos fieis. De feito, parece que as abadesas de Trives mantiveron unha disciplina rigorosa, non recibindo acusacións de libertinaxe similares ás dirixidas, no contexto da reforma dos mosteiros femininos galegos de finais da Idade Media, contra dona Constanza Vázquez de Somoza, abadesa de San Xillao de Lobios, da que se dicía que era manceba pública de clérigos e leigos, que tiña fillos e que consentía comportamentos similares ás monxas do mosteiro.

Ademais de ser un referente espiritual –o que derivou na concesión de diversas doazóns e mandas testamentarias de particulares a favor do mosteiro–, as abadesas de Trives convertéronse en señoras de terras e vasalos, en definitiva, en auténticas señoras feudais. Gran parte da documentación conservada sobre elas é de carácter económico e responde á realización de aforamentos, compravendas ou permutas, é dicir, actos xurídicos que revelan o interese e capacidade de actuación destas mulleres en prol da obtención dunha serie de propiedades coas que conformar e asentar o dominio monástico, así como a vontade de procurar as rendas necesarias para o sustento material da comunidade. Especial dinamismo mostra nese sentido o século XIII, cando os foros, que constitúen a metade da documentación conservada para ese período, permiten ver a cesión do dominio útil das propiedades monásticas a diversos particulares –fosen homes, mulleres ou parellas– a cambio dunha serie de rendas –segundo o momento e os casos podían ser en especie ou en diñeiro– que se vían acompañadas moitas veces polo recoñecemento do vínculo de vasalaxe e a obriga de coidar ou incluso reparar os bens aforados. Habitualmente eran contratos de longa duración, por varias voces ou amigos, que afectaban a viñas, montes e sobre todo a casais, que podían aforarse completos ou só partes deles debido á reiterada fragmentación que experimentaba a propiedade ante as divisións hereditarias. As abadesas, e noutros casos as prioresas ou outras monxas, podían actuar per se ou a través de procuradores ou procuradoras e as súas xestións, tanto no relativo ás propiedades persoais como ás comunitarias, parece que non foron desacertadas. De feito, mentres a crise baixomedieval se viu incrementada en moitos mosteiros femininos polos abusos dos encomendeiros e as malas actuacións das súas superioras, as abadesas de Sobrado do século XV, ademais de lonxevas, souberon loitar contra as dificultades a través de diferentes medidas que lles permitiron manter unha economía monástica suficientemente saneada.

A procedencia aristocrática dalgunhas abadesas de Trives contribúe a explicar en parte a súa capacidade de influencia sobre os diferentes axentes sociais cos que o mosteiro estableceu relacións. Precisamente, diversas abadesas actuaron acompañadas polos seus familiares en actos xurídicos relacionados co mosteiro, sobre todo nos primeiros tempos e até ben avanzado o século XIII. Foi o caso de María Sánchez, quen en 1189 declaraba actuar nun foro cum omnibus parentibus meis; o de dona Teresa Fernández, emparentada con don Rodrigo Fernández, tenente de Trives e Caldelas, que en 1233 actuou cum toto convento et cum clericis et cum militibus; ou tamén o de dona Marina Rodríguez, quen outorgou un foro en 1264 en sembra con meu sobrino Fernan Martinez, cavaleyro. Outra abadesa de procedencia aristocrática foi dona María Vázquez, filla de Xoán Afonso de Sanabria e de dona Beatriz de Sober. Antes de ser abadesa de Trives fora freira no mosteiro lucense de Santa María a Nova, ao que doou en 1389 os bens que tiña na terra de Lemos por herdanza da súa nai e dos seus irmáns. Grazas á súa xestión e ás doazóns de diversos membros da nobreza, pasou ao mosteiro de Sobrado o couto de Paredes, o que amosa a importancia das relacións establecidas entre a aristocracia e os mosteiros rexidos por mulleres. Esta mesma abadesa aforoulle a Álvaro Fernández, clérigo, sobriño seu e criado do mosteiro, diversos bens, ao igual que a súa predecesora lle doara, en 1382, un conxunto de propiedades á súa sobriña Inés López, filla de Lopo Rodríguez de Lor.

O mantemento das relacións familiares ao longo da vida das relixiosas constátase de forma especial nos testamentos conservados, caso do da abadesa dona Urraca Pérez, quen, en 1280, pediu a Gonçalvo Yanes de Rovreda, meu parente et meu amigo, que amparase e defendese o mosteiro. Esta mesma abadesa legoulle á súa compañeira touquinegra María Iohanis a súa colcha cardea (…), mias contas e a mi maiastade que trouxera de San Xoán da Cova, o que confirma non só a mobilidade das relixiosas dunha institución a outra, senón tamén a creación de fortes lazos de amizade entre as freiras. Ademais, dona Urraca tamén deixou uns bens para Maria Perez, mia hermaa touquinegra de San Fiz. Daquela, comprobamos que o ingreso en relixión supuña a reordenación das relacións sociais das mulleres chamadas a converterse nun futuro en abadesas, mais, dende logo, non implicaba de ningún xeito o seu illamento do mundo.

De todos os modos, as relacións sociais das abadesas non se limitaron nin aos seus familiares nin ao conxunto de relixiosas da comunidade. Na documentación de Sobrado de Trives é habitual a asociación das monxas cun amplo número de clérigos que, ben actuando en nome do mosteiro ou ben confirmando os documentos das freiras, tiveron un papel esencial na proxección exterior do poder das abadesas. Noutros casos os documentos aparecen outorgados por estas non só co acordo do resto das relixiosas senón tamén de omnis clericis meis, o que revela un papel esencial destes homes na vida monástica. Supeditados ás abadesas, os clérigos responsabilizáronse da cura de almas das igrexas pertencentes ao mosteiro, ademais de actuar ás veces como notarios ou procuradores, contribuíndo á xestión do patrimonio monástico. Ao mesmo tempo, semella que algunhas abadesas tiveron capeláns e mordomos propios, do mesmo xeito que baixo a súa dependencia traballaban diversos servidores do mosteiro, tanto homes coma mulleres. Eran os mançebos e mançebas, os omes da abadesa ou os encargados de traballos especializados.

A proxección social das abadesas de Sobrado sobre a contorna viuse fortalecida de forma especial grazas á concesión do couto xurisdicional en 1228 por parte do rei Afonso IX, confirmado posteriormente por Sancho IV e Xoán I. O favor rexio permitiulles obter o poder político sobre un espazo perfectamente delimitado, no que pasaron a exercer competencias señoriais. Nese labor e no desexo de facer valer os seus dereitos, destacou a abadesa dona Sancha Rodríguez, ao non dubidar en preitear ante a xustiza e ante o rei contra os veciños de Pareisás e tamén contra o concello da Pobra de Trives, cando trataron de cuestionar os seus dereitos e privilexios, ademais de invadir o couto monástico a finais do século XIII. Así mesmo, nos tempos desta abadesa realizouse unha expresiva carta de vasalaxe, concretamente en 1287, pola que omes e mulleres, todos foreiros de Sobrado, prometemos e outorgamos de ser boos vasalos e leaes e obidientes ao moesteyro (…) e abadessa a cambio de recibir o amparo e a defensa de dona Sancha e do resto das relixiosas.

O conxunto de relacións económicas, sociais, relixiosas e políticas que trazaron as abadesas de Trives explica o funcionamento do mosteiro ao longo da Idade Media e tamén un dos últimos episodios vividos no cenobio antes de perder a súa independencia. No contexto da reforma monástica promovida polos Reis Católicos, houbo unha ampla oposición das relixiosas a aceptar a orde de que todas as monxas bieitas de Galicia se reunisen no mosteiro compostelán de San Paio de Antealtares. Entre elas destacou a abadesa de Sobrado de Trives, quen se encastelou no mosteiro en 1499, impedindo a visita do reformador frei Rodrigo de Valencia a causa de mucha gente armada que en dicho monasterio estaba a favor de la abadesa. Dona Inés García de Lousada, documentada como abadesa até 1504 aproximadamente, era apoiada polos seus. Sen dúbida, as relacións tecidas ao longo dos séculos polas súas predecesoras son as que permiten comprender o ascendente que tiñan as abadesas de Trives sobre as xentes da contorna, así como o apoio recibido na súa resistencia á reforma. Nese sentido, dona Inés de Quiroga, a última abadesa de Sobrado, continuou coa rebeldía da súa homónima e decidiu preitear ante Roma, conseguiu manterse á cabeza do mosteiro até que, en 1528, chegou a un acordo polo que renunciou ao seu cargo a cambio de quedar en Trives en descargo de su conciencia cunha renda vitalicia de 15 000 marabedís anuais, como se establecera nun acordo inicial en 1514.

En síntese, as abadesas do mosteiro feminino de San Salvador de Sobrado de Trives, entre as que atopamos a María Sánchez, María Martínez, Teresa Fernández, Marina Rodríguez, Urraca Pérez, Sancha Rodríguez, Maior Arias, Maior Pérez, Elvira Fernández, Aldonza Pérez, Constanza Pérez, María Vázquez de Sanabria, María Sánchez, Inés García de Lousada e Inés de Quiroga, foron mulleres que exerceron o poder público, económico, social e espiritual ao longo da Idade Media. Grazas ás amplas redes que foron tecendo ao seu redor dende o punto de vista individual e institucional, lograron unha ampla proxección sobre as xentes e os espazos da contorna, o que lles permitiu afianzar progresivamente o seu poder, autoridade e influencia sobre a sociedade medieval.

Autor/a da biobibliografía: Miguel García-Fernández

Fonte: cultura galega.org //álbum de mulleres

A Consellería de Cultura e Educación promove na Illa de San Simón o II Obradoiro Internacional de Tradución Poética ‘Con barqueira e remador’

A Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, en colaboración co Concello de Redondela, promove o II Obradoiro Internacional de Tradución Poética ‘Con barqueira e remador’, unha iniciativa pioneira en Galicia que se celebrará por segundo ano consecutivo na illa de San Simón, berce simbólico da poesía trobadoresca galego-portuguesa. O departamento autonómico continúa así coa  aposta por potenciar a programación cultural neste simbólico espazo insular.

Sete recoñecidas e recoñecidos poetas pertencentes a outras tantas comunidades lingüísticas –galega, estoniana, turca, húngara, asturiana, inglesa e alxeriana– participarán este ano, do 14 ao 19 de outubro, nesta iniciativa coordinada pola escritora Yolanda Castaño, na que cada poeta traduce a cadansúa lingua e, á vez, é traducido ás demais, tomando como referencia o inglés como idioma vehicular.

A iniciativa, que coloca Galicia na rede de obradoiros de tradución poética, foi presentada hoxe, Día Internacional da Tradución, polos secretarios xerais de Política Lingüística, Valentín García, e de Cultura, Anxo Lorenzo, quen salientou o “carácter innovador do obradoiro, nacido desde a concepción da riqueza do diálogo cultural” e que promove, desde o galego, o intercambio literario de ámbito internacional.

A illa de San Simón, un referente cultural

En referencia ao escenario no que se desenvolve, o secretario xeral asegurou que “actividades coma esta contribúen a consolidar a illa de San Simón como referente cultural e social, ao tempo que favorecen o desenvolvendo do proxecto Illa do Pensamento, coa participación de institucións e recoñecidos profesionais, como os que participan neste obradoiro”.

Pola súa banda, o secretario xeral de Política Lingüística destacou “a importancia de experiencias innovadoras coma esta na proxección e no coñecemento da lingua galega a nivel internacional”.

O presidente da Deputación de Pontevera, Rafael Louzán; o alcalde de Redondela, Javier Bas; e a escritora Yolanda Castaño tamén participaron na rolda de prensa realizada esta mañá no edificio Sarmiento do Museo de Pontevedra e que esta tarde, ás 20:00 horas, será o escenario dun recital multilingüe no marco do cal se dará a coñecer a plublicación resultante da primeira edición do obradoiro.

Gökçenur Ç (Turquía), Ana T. Szabó (Hungría), Kätlin Kaldmaa (Estonia), Xuan Bello (Asturias), Samira Negrouche (Alxeria), Lawrence Schimel (Estados Unidos) e Isaac Xubín (Galicia), poetas recoñecidos nos seus sistemas literarios e, á vez, solventes tradutores literarios, terán ocasión de compartir, durante unha semana, un enriquecedor traballo mutuo de transvasamento entre linguas.

Actividades para interactuar co público galego

Ademais do obradoiro especializado nas instalacións da illa de San Simón, a programación desta iniciativa propiciará o rico intercambio entre os poetas e o público galego a través dos recitais poéticos ‘Atendendo o meu amigo’ e dunha mesa redonda ‘. O primeiro destes actos abertos e gratuítos será o 16 de outubro ás 20:00 horas na Casa das Campás de Pontevedra, onde terá lugar o primeiro dos dous recitais multilingües, coa colaboración da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega.

Ao día seguinte, o 17 de outubro, ás 19:30 horas, levarase a cabo a mesa redonda ‘Creando as ondas. Tradución poética en mans de poetas’, un acto que terá como escenario a Casa Galega da Cultura en Vigo e que conta coa colaboración de BITRAGA, GAELT e a Facultade de Filoloxía e Tradución. Finalmente, o Multiusos da Xunqueira, en Redondela, acollerá o segundo recital multilingüe, nova lectura poética que lle porá o broche de ouro ao obradoiro, con poemas nos idiomas orixinais e mais coas traducións ao galego.

A tradución como fonte de intercambio cultural

Con motivo do Día Internacional da Tradución, Cultura e Educación destaca a importancia de trasladar a outras linguas a literatura galega e de facilitar, a través do galego, o acceso aos autores foráneos. Para avanzar nestas dúas direccións, a Consellería promove diversas iniciativas, entre as que tamén se inclúe unha liña de subvencións destinada á tradución desde outras linguas para o galega e desde o galego para outros idiomas. Así mesmo, a Secretaría Xeral de Cultura promove o portal web da literatura galega en inglés Portic of Galician Literatura e a colección Galician Classics, no marco da cal se publicou este ano a primeira tradución ao inglés de ‘Cantares gallegos’.

Fonte: Xunta de Galicia