Artigos

Xerardo Quintiá Pérez gaña o II Premio Fina Casalderrey de Literatura Infantil pola Igualdade

O Xurado, formado por Ana Luísa Bouza Santiago, socióloga, colaboradora de medios de comunicación, membro do consello de redacción da revista Andaina e administradora da revista Luzes, Montse Pena Presas, profesora da USC, escritora, colaboradora de medios de comunicación e crítica literaria, Patricia Porto Paderne, xerente da libraría compostelá especializada en temática feminista Libraría de Mulleres Lila de Lilith, Pilar Sampedro Martínez, especialista en xestión de bibliotecas escolares / literatura infantil e vicepresidenta de Gálix, e a directora editorial de Baía Edicións, María Belén López Vázquez, como secretaria, resolveu conceder por unanimidade o II Premio Fina Casalderrey de Literatura Infantil pola Igualdade á obra presentada baixo o lema “O País do Gran Furado”.

Aberta a plica correspondente, a mesma resultou corresponder á presentada polo escritor friolés Xerardo Quintiá Pérez, que leva como título definitivo O País do Gran Furado.

O Xurado manifestou, entre outros aspectos, o seguinte:

«O País do Gran Furado é unha obra que resalta polo seu humor irreverente, pola súa transgresión dos contos populares e por reivindicar a poesía, a alegría e a revolución como camiños para procurar a igualdade.

Ademais, a resolución de conflitos desde unha perspectiva pacifista e a través da palabra, nunha historia na que Toribia e a súa banda de punk son quen de axudar a outras mulleres, é outro dos grandes acertos deste texto paródico, distópico e humorístico».

O conto emprega a poesía narrativa como recurso moi apropiado para que o público lector ao que vai dirixido (nenas e nenos de 3 a 8 anos) interiorice máis facilmente a mensaxe da súa historia.

A obra será publicada por Baía Edicións en álbum ilustrado a toda cor na colección Contoxconto antes do mes de outubro e o autor recibirá 5.000 € cos que está dotado este premio.

O Premio Fina Casalderrey de Literatura pola Igualdade trátase do primeiro destas características que se convoca en Galicia, xurdido a raíz das carencias percibidas dalgunhas temáticas nos contos infantís, temáticas  que poden axudar á construción dun imaxinario en igualdade entre mulleres e homes xa desde a infancia, necesario para un mundo máis xusto.

Mañá, 17 de maio, celebramos o DÍA DAS LETRAS GALEGAS con ANTONIO FRAGUAS

Antonio Fraguas naceu en Loureiro (Cerdedo-Cotobade) o 28 de decembro de 1905. Fillo de Manuel Fraguas Rodríguez e de María Teresa Fraguas Vázquez, foi rexistrado inicialmente cos dous apelidos da nai e só pasaría a apelidarse Fraguas Fraguas en 1912, cando o pai volveu do Brasil onde estaba emigrado desde meses antes do seu nacemento, casou coa nai e recoñeceu o fillo.

Aconsellada polo mestre de Antonio, que viu no neno capacidade para o estudo, a familia matriculouno no Instituto Xeral Técnico de Pontevedra para que cursase o bacharelato. Neste centro tivo como docentes a Castelao ou Antón Losada Diéguez, determinantes na súa escolla a prol do galeguismo. Con outros estudantes fundou en 1923 a Sociedade da Lingua co obxectivo de defender o galego e redactar un dicionario.

A década dos 20 foi especialmente intensa para Antonio Fraguas. En Santiago de Compostela, a onde chegara para estudar Filosofía e Letras, afiliouse ás Irmandades da Fala e ingresou no Seminario de Estudos Galegos, do que sería secretario de actas e bibliotecario. Finalizada a carreira, iniciouse na docencia como profesor auxiliar da Facultade de Xeografía e Historia.

Nos anos 30 casou con Teresa Martínez Magariños (1932) e empezou a traballar no instituto da Estrada (1933). No ámbito da política, coa chegada da República creouse o Partido Galeguista, no que Antonio Fraguas se integrou e desde cuxas filas participou activamente na campaña a prol do Estatuto de Autonomía.

Como consecuencia desta actividade galeguista, tras o golpe de Estado de 1936 foi perseguido e a Comisión de Depuración de Enseñanza de Pontevedra ordenou a súa separación do ensino público. Non sería ata 1950 cando Antonio Fraguas volvese aprobar a oposición a cátedras de instituto, o que o levaría a exercer no Masculino de Lugo e, a partir de 1959, no Rosalía de Castro de Santiago, onde se xubilaría en 1975.

A persecución política e a ditadura non reduciron o seu compromiso con Galicia, senón que Antonio Fraguas continuou colaborando en todas as iniciativas a prol da cultura galega da posguerra: foi membro da Real Academia Galega, xefe da sección de Etnografía e Folclore e mais secretario do Instituto Padre Sarmiento de Estudos Galegos ou membro fundador e tesoureiro do Padroado Rosalía de Castro, entre outros cargos. Tras a morte de Franco, participou na creación do Museo do Pobo Galego, do que foi director e cuxo padroado presidiu máis tarde, e ingresou como membro -e, posteriormente, coordinador da sección de Antropoloxía Cultural- do Consello da Cultura Galega.

Coa democracia chegou tamén o recoñecemento ao seu compromiso coa cultura de Galicia: recibiu o Pedrón de Ouro, os premios Trasalba e Otero Pedrayo ou a Medalla Castelao, entre outras distincións. En 1992 a Xunta de Galicia nomeouno cronista oficial de Galicia.

Faleceu en Santiago de Compostela o 5 de novembro de 1999, tres anos despois do pasamento da súa muller Teresa.

Obra

Antonio Fraguas Fraguas destacou como investigador nos campos da historia, da etnografía e do folclore, entre outros. O seu traballo está recollido en numerosas publicacións, fundamentalmente como colaboración en revistas ou obras colectivas. En todo caso, tamén publicou un considerable número de monografías, entre as que podemos sinalar, a título de exemplo, as seguintes:

  • Geografía de Galicia (1953)
  • Historia del Colegio de Fonseca (1956). Tese de doutoramento
  • Aportacións ó cancioneiro de Cotobade (1985)
  • Romarías e santuarios (1988)
  • Do Entroido (1994)
  • A festa popular en Galicia (1995)

Fonte: O portal da Lingua Galega

Feliz Día do Libro

O Día do Libro Mundial e dos Dereitos de Autor foi establecido pola UNESCO en 1995. E ao redor desta data, o 23 de abril morreron tres grandes da literatura universal. Miguel de Cervantes (falecido o 22 de abril e enterrado o día 23), William Shakespeare e Inca Garcilaso de la Vega.

Non obstante, moi poucas persoas coñecen a orixe española desta iniciativa ou o feito de que nos seus inicios foi celebrada nunha data moi diferente: o 7 de outubro, cando se cría que o creador do Quijote naceu.

Inicialmente foi Vicente Clavel, o escritor valenciano, quen promoveu a proposta presentada na Cámara Oficial do Libro de Barcelona en 1923 para dedicar un día de cada ano para celebrar o Festival do Libro. Dous anos despois, Clavel reiterou a súa proposta en Cataluña e comezou estes mesmos esforzos en Madrid.

Finalmente, o 6 de febreiro de 1926, o rei Alfonso XIII aprobou e asinou o real decreto que estabeleceu que o 7 de outubro de cada ano conmemoraríase o nacemento de Cervantes cunha festa dedicada ao libro español.

Durante case 5 anos celebrouse nesta data, pero pronto xurdiron as dúbidas e críticas do día escollido. Por unha banda porque o día exacto do nacemento do mestre das letras castelás non se sabe con certeza. E por outra banda porque, tendo en conta que é unha festa de rúa, prestabase máis a que fora en primavera que no outono.

Finalmente, en 1930, acordouse trasladar definitivamente o Festival de Libros ao 23 de abril. A publicación de novidades e a organización de actos de sinaturas de copias coa autoría, tradición que sobreviviu ata a data actual, tamén comezou a xeneralizarse nesa data.

Máis tarde, en 1995, o goberno español presentou á UNESCO a proposta da Unión Internacional de Editoras de establecer esta data de primavera como Día Mundial do Libro. E a resposta non esperou, aprobada ese mesmo ano.

Anos máis tarde, a UNESCO promoveu unha nova iniciativa relacionada co mundo das letras: a cita anual dunha cidade como Capital do Libro Mundial. A decisión é tomada pola Unión de editores internacionais, a Federación Internacional de Librerías e a Federación Internacional de Asociacións de Bibliotecarios e Bibliotecas.

PARA CELEBRAR O DÍA DO LIBRO ESCOLLE ALGÚN DOS TÍTULOS DE BAÍA EDICIÓNS

Celebramos hoxe o Día Internacional da Nai Terra

O Día Internacional da Nai Terra celébrase desde 1970 co obxectivo de sensibilizar á humanidade sobre os problemas xerados pola superpoboación, a contaminación, a conservación da biodiversidade e outras preocupacións ambientais.

A primeira historia do Día da Terra remóntase a 1968 cando o Servizo Público de Saúde dos Estados Unidos organizou o Simposio sobre Ecoloxía Humana para estudantes de diferentes lugares para escoitar que os científicos falan dos efectos do deterioro ambiental na saúde humana.

Dous anos máis tarde, en 1970, o senador e activista ambiental Gaylord Nelson propuxo a creación dunha axencia ambiental e realizouse unha demostración masiva, á que asistiron máis de dúas mil universidades, decenas de miles de escolas públicas, centos de comunidades. Esta presión social dá resultados e o goberno dos Estados Unidos creou a Axencia de Protección Ambiental e unha serie de leis destinadas a protexer o medio ambiente.

En 1972 celebrouse a primeira conferencia internacional sobre o medio ambiente. O Cumio da Terra de Estocolmo, cuxo obxectivo era sensibilizar aos líderes mundiais sobre a magnitude dos problemas ambientais. Ao longo da historia deste Día Internacional da Nai Terra, realizáronse accións moi importantes en todo o mundo.

En BAÍA EDICIÓNS recomendamos moitos dos títulos de Baía Verde que nos axudarán a realizar un cultivo ecolóxico, sen químicos  etc. AQUÍ

MÁIS INFORMACIÓN

Celebramos hoxe o Día Internacional do Libro Infantil e Xuvenil

O 2 de abril celébrase o Día Internacional do Libro Infantil e Xuvenil, coincidindo coa data do nacemento do escritor danés Hans Christian Andersen, autor de historias tan populares como O soldado de chumbo, O Patito feo ou A sereíña.

O obxectivo desta data é promover bos libros infantís e xuvenís para nenas e mozas así como a súa lectura.

Con motivo do Día Internacional do Libro Infantil e Xuvenil realízanse actividades de animación á lectura en bibliotecas públicas e escolas. Pero todas as familias nos nosos fogares podemos fomentar o hábito de ler en nenos, gozar dunha historia coas máis pequenas e incluso dar exemplo, non só este día, senón todos os días, facendo ver aos nosos fillos o pracer dunha boa lectura.

En Baía Edicións atoparás o que precisas! Libros sobre natureza, de investigación, emocións, clásicos, a nosa historia, animais, igualdade…   PREME AQUÍ

Celebramos hoxe, 21 de marzo, o Día Mundial da Poesía

A poesía é unha manifestación da diversidade no diálogo, da libre circulación de ideas a través de palabras, creatividade e innovación. A poesía contribúe á diversidade creativa ao cuestionar constantemente o uso de palabras e cousas, e as nosas formas de percibir e interpretar a realidade. Grazas ás súas asociacións e metáforas e á súa gramática singular, a linguaxe poética constitúe, entón, outra faceta posible do diálogo entre culturas.

A decisión de proclamar o 21 de marzo como Día Mundial da Poesía foi aprobada pola UNESCO durante a súa 30ª sesión, celebrada en París en 1999.

Segundo a decisión da UNESCO, o obxectivo principal desta acción é apoiar a diversidade lingüística a través da expresión poética e dar a oportunidade ás linguas ameazadas de ser un vehículo de comunicación artística nas súas respectivas comunidades.

Celebramos hoxe, en Baía Edicións, o Día Mundial da Poesía recordando a nosa colección de BAÍA BRANCA.

Grazas e parabéns ás nosas poetas!!!

Baía Edicións convoca o II PREMIO FINA CASALDERREY de literatura infantil pola igualdade

Co motivo da celebración do 8 de marzo #8MEuparo, para promover a educación en igualdade e como homenaxe a todas as persoas que fixeron a aposta de escribir literatura infantil non sexista, Baía Edicións convoca o II PREMIO FINA CASALDERREY de literatura infantil pola igualdade.

BASES DO CONCURSO

Primeira
Poderán concorrer ao premio autoras e autores de calquera nacionalidade que presenten os orixinais escritos en lingua galega conforme á normativa vixente.
As obras deberán atender ao concepto de literatura infantil non sexista e coeducativa en calquera dos seus aspectos, introducindo elementos críticos que cuestionen o modelo social sexista dominante.
Segunda
As obras a concurso deben ser orixinais, inéditas e non premiadas. O feito de participar implica o compromiso de non optar a outros premios coas mesmas obras mentres non se resolva este, compromiso que se estenderá máis aló da resolución de resultar gañadora.
Aproveitamos para lembrarmos as obras gañadoras do I Premio Fina Casalderrey de Literatura Infantil pola Igualdade, de especial interese por tratar dous temas necesarios:
A ocupación do espazo central no patio do colexio, na actualidade maioritario para os nenos, resultando unha radiografía sexista, da que diversos estudos están a poñer a atención. Ese é o tema que Antía Yañez aborda n’A reconquista.
Calcúlase que 800 millóns de mulleres no mundo están menstruando á vez, no que supón o maior derramamento de sangue pacífico no mundo. No entanto, a sociedade oculta este feito, mitifícao e mesmo o discrimina con certas actitudes. Desde logo, os contos infantís non o teñen moito en conta, pero Sabela Losada Cortizas si, dando como resultado Vermella.

A AELG conmemora o Día de Rosalía de Castro

A Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) conmemora un ano máis o Día de Rosalía de Castro.

Para o 24 de febreiro, fixado no Calendario do Libro e da Lectura como aniversario do nacemento da autora, esta entidade propón desde 2010 á cidadanía que agasalle un libro en galego e unha flor, alén doutras accións que contan con grande aceptación e impulso por parte da sociedade, e moi especialmente polo sector educativo, como se pode comprobar no arquivo audiovisual e de imaxes da nosa web.

Para a edición de 2019 Ana Romaní é a persoa escollida para a redacción do Manifesto da AELG, que será lido no acto central do Día de Rosalía de Castro, que terá lugar o propio domingo 24 de febreiro no Panteón de Galegos Ilustres, en Santiago de Compostela. O texto será tamén lido en todos os actos promovidos pola AELG. así como nos organizados por outras entidades que se sumen ás propostas que a entidade remitirá a concellos, asociacións, centros de ensino.

Alén deste acto central, a AELG, en colaboración coa súa base asociativa, organiza lecturas públicas da obra de Rosalía de Castro.

A Coruña

A AELG e a A. C. Alexandre Bóveda realizan unha lectura pública da obra de Rosalía, o domingo 24 de febreiro, ás 18:00 horas, diante do teatro que leva o seu nome, na rúa Rego de Auga, o Teatro Rosalía de Castro.

Convidámoste a achegarte para participar lendo a obra da nosa poeta máis universal. Se tes escollido o poema que queres ler fáinolo saber neste correo: secretaria.xeral@aelg.org e xa cho reservamos.

Visita a web da AELG para visualizar os actos das diferentes cidades.

Onte notificáronse os Premios Fervenzas Literarias

Ao longo da mañá de onte o portal Fervenzas Literarias fixo pública a selección que os seus lectores e lectoras votaron durante as últimas semanas como o mellor da literatura galega de 2018.

María Reimóndez fíxose cun 5º posto no mellor libro traducido LIX do 2018: A colmea, Petra Bartíkova (textos) e Martin Sojdr (ilustracións). Compartimos ledicia pola nova e felicitamos desde Baía a María Reimóndez!

Ánxela Gracián fíxose co 10º posto no mellor libro xuvenil LIX do 2018: As voces da auga, Ánxela Gracián e Aynara Pereiro (ilustracións). Compartimos ledicia pola nova e felicitamos desde Baía a Ánxela Gracián.

Os mellores libros do 2018 de Fervenzas Literarias

Mercedes Queixas Zas, nova académica correspondente da RAG

Mercedes Queixas Zas (A Coruña, 1968) foi nomeada membro correspondente da Real Academia Galega no pleno ordinario da institución celebrado onte pola tarde na Coruña. Na xuntanza votouse a favor da incorporación da profesora e escritora, tendo en conta o seu labor a prol da difusión da cultura galega e compromiso coa defensa do idioma. Mercedes Queixas Zas é autora de ensaios divulgativos, estudos sobre a historia da lingua e a literatura galegas e biografías de persoeiros das nosas letras, e participa activamente en distintas iniciativas a prol da identidade galega. Desde 2005 é secretaria xeral da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega.

A nova académica correspondente é licenciada en Filoloxía Galego-Portuguesa pola Universidade da Coruña e iniciou a súa andaina profesional como coordinadora da editorial Laiovento, responsabilidade que exerceu desde 1995 até o ano 2000. Desde o curso 1996-1997, compatibilizou este labor coa docencia de lingua e literatura galegas no ensino secundario, profesión que desenvolve nestes momentos no CPI Alcalde Xosé Pichel de Coristanco (A Coruña). Entre 2007 e 2010 foi coordinadora territorial de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística da provincia da Coruña, dependente da Secretaría Xeral de Política Lingüística.

Como escritora publicou en solitario dez títulos, obras de carácter divulgativo como Os trobadores do Reino de Galiza (1997), Breve historia da literatura galega (1999) e De pergamiños, follas voandeiras e libros ao .gal. Breve historia da literatura galega (2016), e estudos como Frei Martín Sarmiento. O inicio da recuperación da conciencia galega (2002) e Ramón Piñeiro. A expresión cultural dunha estratexia política (2009). Tamén cultivou o xénero biográfico en Vivir, unha aventura irrepetíbel. Biografía de María do Carme Kruckenberg (2011), Premio de Ensaio da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega do ano 2012; Labrego con algo de poeta. Biografía de Manuel María (2016), Premio de Ensaio da II Gala do Libro Galego (2017); ou Lois Pereiro. A urxencia poética dun futuro alleo (2011).

Como creadora cultivou a literatura infantil en Xandra, a landra que quería voar (2017) e como tradutora verteu ao galego Nacionalismos no mundo (1997) e España uniforme (2001). Participou ademais nunha vintena de obras colectivas, entre elas Historia da literatura galega (1996) e Historia xeral da literatura galega (2001) e impartiu relatorios en distintos foros galegos, estatais e internacionais.

Fonte: Academia.gal