Artigos

Méndez Ferrín dimite como presidente da Real Academia Galega

Xosé Luís Méndez Ferrín presentou onte a súa dimisión como Presidente da Real Academia Galega. Fíxoo por carta, á comisión executiva da institución e aos membros numerarios. Tamén renuncia á súa condición de membro numerario da RAG. Ferrín agradeceu de maneira especial o labor do secretario, Xosé Luís Axeitos, e a boa parte dos académicos. Non obstante, criticou que outros “académicos e académicas, unidos a persoas externas, fixéronme sentir que eu non teño sitio na Academia”.

TEXTO COMPLETO DA CARTA DE RENUNCIA (desde El País)

Á Comisión executiva e membros numerarios e correspondentes da Real Academia Galega

Mediante este escrito renuncio á presidencia da Real Academia Galega e no mesmo acto renunciarei á condición de membro numerario da institución. Doulles as grazas e un abrazo a todos os membros da Executiva porque á súa intelixencia, superior cultura e desinteresada entrega son debidas as obras, éxitos e conquistas que acadou e coñeceu a Academia no período inconcluso que termina coa redacción da presente carta. De modo especial quero destacar a dedicación sacrificada e lúcida do Secretario.

Á maioría dos académicos e académicas quérolles significar os meus sentimentos fraternais e o meu agradecemento polo seu labor ilusionado, a súa lealdade institucional e cooperación eficiente.

Non obstante, outros académicos e académicas, unidos a persoas externas, fixéronme sentir que eu non teño sitio na Academia. Beizón tamén a estes e estas porque os seus esforzos, finalmente coroados por un éxito completo, tiveron a virtude de me facer ver a tempo onde debo estar e onde non debo estar nos poucos días que me resten de vida.

Viva e floreza a Academia Galega!

Viva Galicia ceibe!

Fonte: Culturagalega

Galicia destina á súa Academia cinco veces menos que Cataluña

A Real Academia Galega afrontará a decisiva entrevista do vindeiro mércores entre o seu presidente, Xosé Luís Méndez Ferrín, e o xefe da Xunta, Alberto Núñez Feijoo, cunha batería de datos sobre a mesa. Conseguido un trato igualitario por parte do Goberno central (que desde o ano pasado concede idéntica subvención ás academias das diferentes nacionalidades históricas), a RAG quere agora resolver o que considera un agravio ao comparar o financiamento que esta corporación centenaria recibe da Consellería de Cultura e o que teñen asignado por parte dos seus respectivos Executivos autonómicos institucións homólogas de Cataluña (Institut d?Estudis Catalans) e País Vasco (Academia de la Lengua Vasca-Euskaltzandia e Sociedad de Estudios Vascos-Eusko Ikaskuntza).

Diferentes achegas

Á espera de que se perfilen definitivamente os presupostos deste ano (prorrogados en Cataluña, a falta de tramitación parlamentaria en Galicia e aínda pendentes polo relevo no Goberno en Euskadi), a RAG ten elaborado un informe no que analiza polo miúdo as achegas do 2012. Segundo este documento, a Academia Galega recibiu o ano pasado unha subvención de 370.000 euros da Xunta -partida que no presente exercicio redúcese a 287.265 euros- fronte aos 5.538.947 euros que a Generalitat de Cataluña concedeu no 2012 ao Institut d?Estudis Catalans e os 1.332.820 euros que o Goberno vasco asignou o ano pasado á Academia de la Lengua Vasca-Euskaltzandia. Como a mesma RAG recoñece no seu estudo, nin as poboacións, nin o PIB, nin o presuposto das tres nacionalidades históricas son equiparables, polo que a Academia vén de analizar os datos comparando estas variables para compensar esas diferenzas. Se se compara o investimento por habitante, Cataluña multiplica por 5,6 o que destina Galicia e o País Vasco por 4,35. Se tomamos como referencia o que cada comunidade destina por cada millón de euros do seu PIB, a RAG obtén respectivamente 4,35 veces menos que a súa homóloga catalá e 3,17 veces menos que a institución vasca. E se a variable que se considera é canto asigna cada comunidade á academia propia por cada millón de euros, o resultado é que Cataluña destina 4,9 veces máis presuposto e o País Vasco 3,4.

A desexada homologación

Á luz destes datos, a Academia Galega conclúe que para obter un financiamento equiparable á media das institucións vasca e catalá debería recibir da Xunta unha partida 4,3 veces superior á que obtivo no 2012, o que suporía unha transferencia anual de 1.591.000 euros.

Fonte: La Voz de Galicia

A Academia Galega do Audiovisual critica o recorte nas achegas aos certames cinematográficos en Galicia

A Academia Galega do Audiovisual expresou o seu malestar polo “recorte” nas achegas económicas aos certames cinematográficos en Galicia, “que deixan á nosa comunidade cunha inversión por parte do Instituto da Cinematografía e das Artes Audiovisuais no 2,21% do total de todo o Estado”, sinala nun comunicado.

Así, afirma que “sin cambiar os criterios da edición anterior” certames como o Festival de Cans –que reuniu o ano pasado a máis de 11.000 persoas–; o Curtocircuíto de Santiago ou os Premios Mestre Mateo víronse este ano “apartados das achegas en favor de certames con menor antigüidade”, indica.

A AGA aclara que o criterio da antigüidade non é o único que se ten en conta para a selección, pero engade que se é “o máis claro”.

En canto a os demais, afirma que non se entende que estes certames galegos deixasen de cumprilos “dun ano para outro” como para que a achega do Instituto da Cinematografía e das Artes Audiovisuais “quede en 5.000 euros para todos os eventos deste tipo que se producen nun ano en Galicia”, subliña.

Fonte: GaliciaHoxe

Plenario extraordinario da RAG centrado en Celso Emilio Ferreiro

A xornada deu comezo ás 11:30 horas cunha recepción na Casa do Concello. O acto contou coa presenza do presidente da Xunta de Galicia, Alberto Núñez Feijoo; o presidente da Deputación de Ourense, Manuel Baltar Blanco; o secretario xeral de Cultura, Anxo Lorenzo e o secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García. Asistiron tamén o alcalde de Celanova, Antonio Mouriño, os deputados Ana Belén Vázquez, Manuel Vázquez, Santiago Rodríguez-Miranda e Francisco Cerviño, académico correspondente desta corporación, entre outras autoridades, membros da Academia, e figuras da cultura.

Tras a recepción, autoridades, académicos e público asistente, trasladáronse en cortexo cívico ata a casa natal do poeta, no número 25 da rúa Curros Enríquez. En primeiro lugar, tomou a palabra Antonio Mouriño, alcalde de Celanova e presidente da Fundación Curros Enríquez, que agradeceu, “no nome do pobo de Celanova”, a colaboración da Xunta de Galicia e da Real Academia Galega no desenvolvemento do ano Celso Emilio Ferreiro. Mouriño lembrou algúns dos proxectos levados a cabo na vila, como ‘Cen anos, cen comercios, cen poemas’, ‘Ven coñecer a Celanova de Curros e Celso Emilio’ ou o debuxo, plasmado na Praza Maior, á semellanza daquel que Picasso deseñara para ilustrar o libro de poemas Longa noite de pedra, que favoreceron a visita de preto de 2.000 alumnos ao longo deste curso.

A continuación interviu Luís Ferreiro Loredo, fillo do homenaxeado e presidente da Fundación Celso Emilio Ferreiro, que subliñou “a voz rexia, contestataria e de protesta” da poesía de seu pai e, ao mesmo tempo, a súa vixencia hoxe en día, “que se expresa en músicas novas coma o rap e o punk”. Rematou a súa intervención cuns versos do poeta.

A seguir, o presidente da Academia recoñeceu a Celso Emilio como “meu amigo, meu mestre, meu camarada” e considerouno “un poeta xemelgo, ou paralelo, de Curros Enríquez”, por teren sido ambos os dous poetas críticos en tempos escuros e de “talento literario fastuoso”. Finalizou clasificando o homenaxeado coma “un grande poeta e un grande home” que “está perfectamente vivo entre nós”.

Pola súa banda, o presidente da Xunta de Galicia, Alberto Núñez Feijóo, afirmou a continuidade da cultura galega a través da historia e a importancia da vila de Celanova como berce de poetas senlleiros. Salientou o papel do poeta para a comunidade e afirmu “Celso Emilio non calou, por iso nin a alegría, nin a luz, nin a esperanza se apagaron”, por iso “hai cen anos que naceu a súa palabra e non esmorece”.

Para rematar o acto, a banda de música de Celanova, interpretou o himno galego.

O cortexo cívico trasladouse ao Auditorio Municipal Ilduara, onde tivo lugar a sesión plenaria extraordinaria da Academia. Abriu a sesión o presidente, agradecendo ao Concello e á Fundación Curros Enríquez a súa xenerosa colaboración e ás autoridades, á familia do homenaxeado e ao público a súa presenza. A continuación, o secretario, Xosé Luís Axeitos, deu lectura á certificación do acordo, que se tomou en sesión ordinaria do Pleno o 30 de marzo de 2012, para a celebración deste plenario extraordinario. En primeiro lugar, interviu a académica de número Margarita Ledo Andión cunha alocución que titulou, “Celso: editor clandestino”, na que fixo memoria do labor do homenaxeado como propagandista político. Destacou “a importancia da forma na configuración do nacionalismo” e “a construción do noso imaxinario nacional a partir da espiral”. Lembrou que, nos últimos anos da década de 1960, se “desenvolveu unha pegada nunca subsumida na retórica esencialista”. Rematou o seu discurso reivindicando a vixencia das palabras de Celso Emilio: “a miña terra é íntima e tenra, pero a xuventude fuxe dela á procura de pan”.

En segundo lugar, o académico Darío Xohán Cabana Yanes destacou a influencia de Celso Emilio e Curros Enríquez na súa formación como poeta: “foron os dous de Celanova, os virxilios que guiaron os meus primeiros pasos na literatura”. Sinalou tamén a dificultade que, para as xeracións máis novas, supón comprender o impacto de Longa noite de pedra tivo naquela altura, pois “chegou a vender quince ou vinte mil exemplares en tempos sen galego no ensino”. Para Darío Xohán Cabana, “Celso Emilio era o novo Curros, era o símbolo da loita antifranquista. Era o gran poeta que todos queriamos imitar”.

A continuación, o académico e vicesecretario, Francisco Fernández Rei, expuxo unha alocución sobre a lingua de Celso Emilio, especialmente, a lingua de Celanova na súa obra. Segundo explicou o académico, os textos do homenaxeado manifestan solucións aurienses, isto é, propias da súa zona, como o uso da forma il, para o pronome persoal, e outras alleas, como a forma ista, para o demostrativo, procedente do galego literario e creada con vontade diferencialista. Sinalou, neste sentido, un abundante uso de hipergaleguismos, como as formas asembrea e outo, no canto de asemblea e alto, na tradición diferencialista oteriana; a introdución dalgúns lusismos adaptados ao galego, como a palabra búsola; e a formación de palabras novas, como afermosar ou televexo, un termo que o Tesouro Informatizado da Lingua Galega rexistrou, por vez primeira, na obra de Celso Emilio.

Por último, o académico Salvador García-Bodaño Zunzunegui, interviu cun discurso arredor da complexidade vital e da obra do homenaxeado. Recoñeceu en Celso Emilio “o poeta de maior difusión social”, despois do Rexurdimento. “En cidades e vilas daquel tempo, homes e mulleres comprometidos, repetían lecturas ou as entonaban cos representantes da Nova Canción Galega”. García-Bodaño coincidiu co profesor e académico Alonso Montero en que “n’O soño sulgado se asenta a soeira da mellor poesía vindeira de Celso Emilio”. Por último, leu un poema elexíaco da súa autoría dedicado ao poeta de Celanova co título “Palabras para o seu retorno posible”.

Antes de pechar a sesión, o presidente da Academia defendeu que o poeta celanovés “debe ser comprendido como unha totalidade” e considerouno coma un poeta “globalmente dominado pola sensación da perda: a perda patria primitiva, que el chama Celanova, que é a perda da infancia”. Reivindicou, asemade, a potencia da obra e da figura de Celso Emilio, “suxeito histórico que actúa sobre a literatura galega, condicionándoa, pois impón unha maneira de entender a literatura social”. Neste sentido conclúe: “a literatura galega, grazas a Celso Emilio Ferreiro, ten unha historia distinta da literatura española. É autónoma”. Finalmente, celebrou a vitalidade de Celso Emilio Ferreiro e afirmou que “as súas palabras non se perderán nunca en Galicia”.

O presidente pechou a sesión plenaria e, como colofón, tivo lugar unha actuación do recoñecido cantautor Amancio Prada, que interpretou poemas musicados do poeta celanovés.

Fonte: Real Academia Galega

Foto: Imaxe do pleno [ Fotografías de Xoán Crespo / Xunta de Galicia ]

Cincuenta carteis para cincuenta anos

A comisión que promoveu a inciativa diante da porta da Real Academia Galega. No proxecto participaron once entidades e asociacións reunidas arredor da causa comunal da defensa e dignificación da nosa lingua e cultura propias que nomeamos a continuación: Real Academia Galega, Asociación Galega de Deseñadores, Asociación de Escritoras/es en Lingua Galega, Asociación de Empresarios de Artes Gráficas de Galicia, Torras Papel/Norte Papel, Asociación Galega de Editores, Federación de Libreiros de Galicia, Asociación Profesional de Bibliotecarios Municipais de Galicia, ANABAD – Galicia, Faro de Vigo e a Xunta de Galicia.

Baía Edicións pretende rememorar as cincuenta edicións do Día das Letras incorporando cada día unha nova con catro carteis dos homenaxeados. Desta volta tedes á vosa disposición os arquivos PDF de: Castelao, Eduardo Pondal, Francisco Añón e Curros Enríquez.

Cartaz en homenaxe a Castelao (1964). Texto: Marta Dacosta. Deseño: Javier P. López.

Cartaz en homenaxe a Eduardo Pondal (1965). Texto: Manuel Forcadela. Deseño: M. Agra Bermejo.

Cartaz en homenaxe a Francisco Anón (1966). Texto: Gonzalo Navaza. Deseño: Segundo Fdez.

Cartaz en homenaxe a Curros Enríquez (1967). Texto: Luis G. Tosar. Deseño: Raquel Boo.

Xosé Luis Regueira defende a achega do galego á identidade social ao ingresar na RAG

O novo membro da Real Academia Galega (RAG), Xosé Luis Regueira, defendeu “a influencia” do galego no proceso de creación da “identidade social” de Galicia afirmou que a lingua “é o repositorio de coñecemento” e “a cifra da historia dun pobo”.

Manifestouno na sesión plenaria da Real Academia Galega celebrada con motivo do seu ingreso e na que participaron autoridades como o secretario xeral de Cultura, Anxo Lorenzo; o secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García; o Fiscal Xefe do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG), Carlos Varela; ou os reitores da Universidade de Santiago de Compostela (USC) e da Coruña (UDC), Juan Casares Long e Xosé Luis Armesto, respectivamente.

O encargado de abrir a sesión foi o presidente da RAG, Xosé Luis Méndez Ferrín, quen deu a palabra ao secretario, Xosé Luis Axeitos, para que dese lectura á certificación do acordo no que se determinou a celebración da sesión.

No seu discurso de ingreso, titulado ‘Oralidades: reflexións sobre a lingua falada non século XXI’, o novo académico recoñeceu a lingua galega como “algo máis que un código de comunicación ou que un instrumento” e defendeu que o galego “configura de xeito decisivo a identidade social” dos galegos e “mesmo a súa identidade como individuos”.

REPOSITORIO DE COÑECEMENTO

“A lingua é o repositorio de coñecemento e a cifra da historia dun pobo, e nela quedaron gravadas a lume as vicisitudes maiores da nosa historia, dende a romanización ás pegadas dos habitantes dos castros”, asegurou Regueira.

Así mesmo, desexou que a Real Academia Galega “non perda os fíos” coa “oralidad primeira”. “Esa é a lingua que nos fai existir, que nos constrúe como poboo e como nación con voz propia no mundo”, argumentou.

Xosé Luis Regueira é profesor da Facultade de Filoloxía da USC e destaca como investigador no ámbito dos estudios fonéticos, gramaticais e onomásticos. Ademais, forma parte do Instituto dá Lingua Galega e é membro da International Phonetics Association e da Asociación Internacional de Estudos Galegos, entre outras.

Fonte: GaliciaHoxe

O venres 1 de xuño preséntanse os 50 carteis conmemorativos do cincuenta aniversario do Día das Letras Galegas

A Real Academia Galega presenta, o venres día 1 de xuño ás 19:30 horas, no xardín de San Carlos da Coruña, os 50 carteis conmemorativos do cincuenta aniversario do Día das Letras Galegas.

A Real Academia Galega, co fin de achegar a un público amplo a dimensión e significado do 50 aniversario do Día das Letras Galegas, desenvolveu unha serie de actividades celebratorias ao redor desta data. Entre elas a elaboración de cincuenta carteis, cada un deles dedicado a unha das figuras homenaxeadas durante estes cincuenta anos, de Rosalía a Paz Andrade.

Para levar adiante esta iniciativa contouse coa colaboración desinteresada e xenerosa de varios colectivos profesionais e dos seus asociados:

  • A Asociación Galega de Deseñadores (DAG). Entidade que encomendou entre os seus asociados a realización das cincuenta pezas.
  • A Asociación de Escritores/as en Lingua Galega (AELGA) encargoulles a cincuenta escritores/as a redacción de cincuenta frases que se incorporaron a cada un dos cincuenta carteis.
  • A Asociación Galega de Artes Gráficas realizou a impresión dos carteis.
  • Torras Papel forneceu o papel.
  • A Asociación Galega de Editores asumiu a distribución das coleccións de carteis en librarías e bibliotecas.
  • A Federación Galega de Libreiros comprometeuse a promover desde as librarías a difusión dos carteis.
  • A Asociación Profesional de Bibliotecarios Municipais de Galicia e ANABAD-Galicia promoven a difusión dos carteis e organizan actos relacionados coa efeméride.

Durante a presentación desta iniciativa estarán expostos os carteis realizados.

Axúntase pdf co desenvolvemento do acto Presentación dos 50 carteis dos 50 homenaxeados

Parabéns ao pobo galego no 50 aniversario do Día das Letras, desde o Parlamento Europeo

O presidente do Intergrupo de Linguas do Parlamento Europeo, François Alfonsi, congratula a todos os galegos e galegas, e á súa Academia, no 50 aniversario do Día das Letras.

Nunha misiva remitida á Academia desde o Parlamento Europeo, François Alfonsi recoñece o Día das Letras Galegas como o símbolo da nosa identidade, ao mesmo tempo que envía azos para unha pronta e completa normalización da lingua e da cultura galegas. “A diversidade cultural e nacional de Europa forma parte da identidade básica da Europa dos pobos na que moitos cremos”, conclúe a carta de felicitación.

François Alfonsi, de orixe corsa, deputado europeo desde xuño de 2009 e co-presidente do Intergrupo de Minorías Tradicionais, Comunidades Nacionais e Linguas. Trátase dunha agrupación integrada por cincuenta parlamentarios procedentes dos diversos grupos políticos. Desde a súa constitución, este conxunto de deputados dedícase a analizar os problemas que afectan ás nacións sen estado, ás linguas e ás culturas minorizadas e a procurar solucións para os seus problemas culturais, sociais, políticos ou lingüísticos. O intergrupo reúnese unha vez ao mes, coincidindo coa sesión plenaria de Estrasburgo.

Fonte: RealAcademiaGalega

A Academia de Belas Artes esixe “xustiza e equidade”

A Real Academia Galega, a de maior proxección social e máis activa, non está soa na súa pelexa contra os recortes orzamentarios. Onte foi a de Belas Artes, con sede na Coruña, a que emitiu un manifesto-comunicado titulado Xustiza e equidade para as Academias no que esixe “apoio non só moral senón tamén económico da Administración á que se atopa vinculada”. É dicir, da Xunta, que recibiu as transferencias da Galega, Ciencias, Medicamento, Xurisprudencia e de Belas Artes desde o Goberno central en 2003. En 2011, e segundo as cifras que a propia institución, a Real Academia Galega de Belas Artes recibiu 16.000 euros da Dirección Xeral de Patrimonio, 40.000 do Ministerio de Educación, 10.000 da Deputación da Coruña e 6.000 da Fundación Barrié da Maza para a edición dunha revista.

Para o curso en exercicio, e logo dunha moción parlamentaria de BNG e PSdeG aprobada por unanimidade, serán 40.000 os euros achegados pola Xunta. “Aínda que non se sabe do mantemento das outras axudas nin cando se fará efectivo o pago de tan exigua dotación”, sinala a nota, que tamén especifica que unicamente solicita “a axuda necesaria para levar adiante o seu labor con dignidade”. E a continuación aposta por “dunha vez por todas” recoñecer “o papel que ocupan TODAS [sic] as Academias no armazón cultural da Comunidade e arbitrar os medios económicos necesarios e equitativos, aínda que axustados nun momento de crise como o actual, para que poidan levar adiante o seu labor coa diginidad que merecen”.

Fonte: EL País

Foto: Real Academia de Belas Artes, en la Casa del Consulado, en A Coruña. / Eduardo Vicente

A Real Academia presenta a programación do 50 aniversario das Letras Galegas

“É a maior festa cultural de Europa”, dixo Méndez Ferrín na presentación da programación que a Real Academia Galega preparou para celebrar os 50 anos do Día das Letras Galegas. Un libro gratuíto para os estudantes de Bacharelato co información sobre os 50 autores, cincuenta microespazos na Televisión de Galicia no que os académicos “glosarán” a figura dos 50 escritores homenaxeados, un suplemento distribuído pola Voz de Galicia, “mil coleccións-exposicións de cincuenta carteis e a edición dun libro conmemorativo” para librerías, institutos e bibliotecas, e un acto cívico na Praza de María Pita que se celebrará o 16 de xuño, no que os escolares esparexerán sete “materias simbólicas” vinculadas ás casas de sete escritores e os alcaldes dos concellos nativos dos autores homenaxeados turnaranse para recitar textos,segundo informou El País.

Fonte: Culturagalega

Foto: Real Academia Galega