Artigos

‘Catro pedras vellas’ finalista da XV edición do Premio literario FREI MARTÍN SARMIENTO

Segundo informa a súa páxina web, inician o novo curso 2018-2019 coa posta en marcha da convocatoria do Premio Frei Martín Sarmiento. Catro Pedras vellas é unha das obras finalistas da décimo quinta edición do Premio Frei Martín Sarmiento. En maio, coñeceremos ás gañadoras/es.

Parabéns Pere Tobaruela!!

Educación Infantil
GONZÁLEZ, OLALLA; Un máis; Ed. Kalandraka.
LÓPEZ, IAGO; O cociñeiro Martiño e as cenorias desaparecidas; Ed. Xerais.

1ª categoría: 1º e 2º de Educación Primaria
PATINHO, PEPABLO; Lúa; Ed. Embora.
LADO, MARÍA; 5 minutos; Ed. Auga editora.

2ª categoría: 3º e 4º de Educación Primaria
CARBALLEIRA, PAULA; Bruxa e familia; Ed. Oqueleo.
TOBARUELA, PERE; Catro pedras vellas; Baía Edicións.

3ª categoría: 5º e 6º de Educación Primaria
COSTAS, LEDICIA; A señorita Bubble; Ed. Xerais.
VILA SEXTO, CARLOS; Hugo e o ladrón pantasma; Ed. Rodeira-Edebé.

4ª categoría: 1º e 2º de ESO
M. CIMADEVILA, FERNANDO; A incríbel viaxe de Noa; Ed. Contos estraños.
MEIRAMA, UXÍA; Mael, máis alá da fraga de Cornanda; El Patito Editorial.

5ª categoría: 3º e 4º de ESO
LOZANO GARBALA, DAVID; Descoñecidos; Ed. Rodeira-Edebé.
SÁNCHEZ CALVEIRO, MARCOS; Días azuis, sol de infancia; Ed. Tambre-Edelvives.

6ª categoría: bacharelato e adultos
EIRÉ, AFONSO; Memorias dunha vaca marela; Hércules de Ediciones.
VILA BALEATO, LITO; Campus Morte; Ed. Galaxia.

Fonte: Blog do Premio Literario Frei Martín Sarmiento

A miña Patria natural é Galiza

Alexandre Bóveda diante do tribunal que o condenaría a morte: “Ámoa fervorosamente como pode amar un fillo a súa nai. Endexamais a traizonaría aínda que se me concedesen séculos para vivir. Adóroa ata máis aló da miña morte. Se entende este tribunal que por este amor entrañable debe serme aplicada a pena de morte, recibireina como un sacrificio máis pola miña Terra. Fixen canto puiden por Galiza e faría moito máis se puidera. Se non podo seguir traballando máis por ela, gustaríame morrer pola miña Patria. Baixo a súa bandeira desexo ser enterrado”.

Recordo de Baía Edicións a Alexandre Bóveda, ASASINADO, Ninguén debería morrer por defender a súa Terra.

Foto: Imaxe da Revista Murguía.

Aí estabas ti, mais eu non o sabía

Iniciaba eu a adolescencia, descoñecía, nuns casos ou non existían no vocabulario ao uso da época noutros, o significado de conceptos como nación sen estado, colonizada, feminista, diglosia, androcentrismo, conciliación, violencia de xénero, empoderamento e outros moitos pero xa me emocionaban as músicas de Fuxan os ventos e deixaban unha forte pegada en min algunhas das súas cancións, poemas que falaban dun mundo que si coñecía ou (re)coñecín nesas letras coas que me sentía identificada.

Así, á menor oportunidade cantaba, mal pero con moita paixón, algúns dos seus temas máis coñecidos. Gustaba especialmente –moi especialmente Marica– de “Muller”, pero tamén de “O carro e “O aradiño de pao que enlazaban de cheo coas miñas orixes rurais da montaña coruñesa; gustaba de “Irmaus” mais tamén de “Fame, soidade e bágoas”… con esta última sentín que “tiña futuro e tiña mañá porque Galiza empezaba a espertar”, cando menos en min.

Axiña souben que Manuel María era o autor dese “Carro”, que o “Irmaus” solidarios o escribira Celso Emilio … mais tardei algo máis en saber que outras moitas cancións que remexían a miña conciencia, como o “Aradiño de pao” ou a “Fame, soidade e bágoas” tiñan letras nas que participabas parcial ou totalmente ti, Marica Campo, e especialmente esa “MULLER” que máis me emocionaba porque me incorporaba, de forma explícita, aínda que fora pola boca dun home, na historia do pobo galego como MULLER, filla de emigrantes que son…

Como podía ser que non soubera que estabas ti detrás desa letra, Marica Campo? Semella inxusto ese descoñecemento selectivo por xénero, querida amiga.

Como pode ser que tardara máis en saber da autoría dos teus poemas, algúns referidos especialmente a min como muller cando si a coñecía dos outros? Sabes, sabemos, aínda que non o falemos acotío, que non podo atribuír a causa exclusivamente á miña ignorancia, senón ao contexto social, onde se non se tratara dunha festa homenaxe o que me leva hoxe a escribirche, poderiamos pararnos a debater sobre alienación ou o androcentrismo, por empezar por algures.

Pareime un pouco nas letras, Marica, porque non debería ser que escribiras máis de 20 poemas para musicar e tivera, hai unha semana, que pedirche me enviaras unha relación porque non daba encontrado a información completa, outra mostra máis do ocultamento das mulleres, desta vez na escrita.

Anos despois coñecinte en persoa, desta vez como autora do fermoso poemario Tras as portas do rostro e do libro de relatos Confusión e morte de María Balteira, que eu promocionaba de forma apaixonada no meu recente traballo na empresa Bahia Edicións mentres cantaba no coche as letras desas cancións túas.

A promoción da túa obra tróuxome moita felicidade e o relato “Confusión e morte de María Balteira” deume a oportunidade de conectar máis aló da relación de traballo con moitas mulleres galegas, profesoras dos centros de ensino deste país coas que tomaba café nos institutos falando dese relato e dos outros que se inclúen no libro do mesmo título, así como doutras mulleres e cousas que nos interesaban como tales… trouxo a sororidade aínda que eu non sabía que o era, mesmo creo que non se usaba ese termo por entón. E quero pensar que trouxo tamén un pequeno cambio que se amplifica ao trasmitirse e manterse no tempo, pois estou segura que o alumnado adolescente non quedou indiferente coa lectura da túa obra.

Voume parar un pouco en Confusión e morte de María Balteira, publicación que sabes adoro, tirando das palabras da profesora e galicianista Kathleen March, que di do seu estilo:

“[…] vai levado por un ritmo de auga e natureza, ritmo creado pola relación variada e insistentemente contigua que hai na súa obra entre muller, mundo vexetal e mundo animal” e porque as personaxes que aparecen nos outros relatos do libro, mulleres xuntas pero diversas nun único volume, son protagonistas activas que toman as súas decisións e non un mero adorno natural, real ou imaxinario e, por suposto, podemos ver a poeta detrás deses relatos pois a exquisita e rica linguaxe amósase cun gran ritmo poético, as palabras bailan coa narración, e iso é só unha parte da calidade literaria desta obra.

E aínda me deterei un chisco máis no relato da Balteira para destacar tres aspectos:

  • Recuperas maxistralmente unha figura histórica das cantigas profanas galego portuguesas, María a Balteira.
  • Preséntasnos esta muller libre, sexualmente activa e que decide sobre o seu corpo e a capacidade de ser nai, e amosa unha relación de poder con respecto aos homes, algo inaudito no momento.
  • Mais tamén a imaxinas vella, con medo á morte e recorrendo á súa amiga, deixando patente a importancia da solidariedade entre mulleres.

Desde a súa publicación en Bahia Edicións, en xuño do ano 1996, foi tal a calidade e impacto do texto orixinal que derivou nunha obra de teatro, varias lecturas dramatizadas, catro edicións e varias reimpresións, así como nunha edición crítica no ano 2006. Hoxe, 22 anos despois, a obra segue a manter todo o interese e vixencia.

Para min, Marica, es ante todo unha poeta, pero pégaslle con habelencia a todos os paus da escrita con variados rexistros, como mostra o teu traballo, ademais de en Confusión e morte de María Balteira, noutras obras como a novela Memoria para Xoana (Espiral Maior), na adaptación teatral d’O divino sainete (Biblioteca-Arquivo Teatral Francisco Pillado Maior) e tamén nos títulos de literatura xuvenil que foches escribindo, E Xoel aprendeu a voar (Alfaguara Obradoiro), Noutra dimensión (Ed. Galaxia), Abracadabras (Ed. do Castro), mais, desde o meu modesto punto de vista, interesado, ben é certo, nos relatos que aparecen en Confusión e morte de María Balteira e que te fixeron de sobra coñecida, querida Marica, fas un repaso polos sentires e faceres, reais ou imaxinarios das mulleres galegas na historia, que non é pouco e que te honra.

Hoxe non podo deixar de mencionar tamén a túa xenerosidade, sempre disposta a colaborar alí onde te chaman, mesmo dando comida e durmida na túa casa da Mariña, que tamén o era de Teresa Cabello, como fixeches comigo… Mais, por desgraza, quero facer ver que se todo o traballo que fixeches o fixera un home, serías moito máis recoñecida do que o es… e ben o sabes.

Por iso tamén dou os parabéns ás compañeiras de A Sega por escollerte este ano como “Galega nas letras” e pola iniciativa en xeral.

Despídome co desexo de que o “Alí estabas ti, mais eu non o sabía” co que principiei a miña homenaxe se converta para ti, Marica, e para todas as mulleres en “Alí estabas ti, Marica Campo, e ben que se notaba” porque a “Muller” que tantas veces cantei viña da túa man e os relatos incluídos en Confusión e morte de María Balteira contan historias do que somos, sentimos e nos pasaron a moitas mulleres, e tamén son obra de Marica Campo.

Belén López Vázquez, directora de Baía Edicións

[Texto lido o 15 de agosto na homenaxe a Marica Campo organizado pola A Sega en Lugo].

Presentación de ‘Cantar de corpos’ na Libraría Biblos de Betanzos

O xoves 9 de agosto ás 20:00 tivo lugar a presentación do libro Cantar de corpos na Libraría Biblos de Betanzos. Carmela González Boo presentará o acto, no que contaremos coa participación do autor, Xabier Correa Corredoira e Belén López Vázquez (Directora de Baía Edicións), ademais de Pocho Taxes (guitarra).

 

Contido do libro:

Coa alusión bíblica do seu título, Correa Corredoira entoa todo un rosario de salmos laicos nos que o eros trata de escorrentar a morte e puxar a brazo partido pola vida.

Son tan tenaces e apaixonados coma a súa pintura: só trasladan a mensaxe das pinceladas ao código escrito. Idénticos e vitais; coherentes. É un mesmo Xabier o que pinta, o que escribe, o que desexa.
E así de híbrido e ardoroso é este Cantar de corpos. Un libro no que o amor se fai pero tamén se come, se preme, se fuma, se soña, se cociña, se zarrapica, se debulla… se respira.

[…] Porque se algo é quen de exorcizar o mal cando ‘sangran as nubes’ é a humidade vivificante de dúas linguas que se beixan; porque se algo é capaz de combater ese grito mudo é a forza centrífuga do máis fondo abrazo. Porque só pode ‘demorar a estrela onde pace o tempo’ o amor.

Do Limiar, de Yolanda Castaño

Programa de BAÍA EDICIÓNS na FEIRA DO LIBRO DA CORUÑA

Baía Edicións organiza, con motivo da celebración da Feira do Libro da Coruña 2018, os seguintes actos:

2 de agosto (martes):
18:00 h. Presentación do libro Nube Branca quere ser astronauta, de Pablo Nogueira, ilustrado por Manuel Uhía.
19:00 h. Presentación da escolma de poemas Gaiola aberta, de Xoán Neira (Edición de Armando Requeixo).
19:45 h. Presentación do poemario Cantar de corpos, de Correa Corredoira.

8 de agosto (mércores):
19:00 h. Presentación do álbum ilustrado O gatipedro, de Jacobo Paz Limia, con deseños de Xosé Tomás.
19:45 h. Presentación do ensaio Tres mulleres galegas de armas tomar. María Balteira, María Castaña, María Soliña, de Guillermina Domínguez Touriño e Felicia Estévez Salazar.

Ven coñecer as nosas autoras e autores!

Baía Edicións presenta ‘En branco e negro’, de Pere Tobaruela, en Mondoñedo

Chus Amieiro e Baía Edicións presentan o libro En branco e negro na Casa da poeta (Casa de Mañas. Calvela 1, Vilamor, Mondoñedo), o venres, 13 de abril ás 20:00 horas.

O acto contará coa participación de Chus Amieiro, Belén López Vázquez (Directora de Baía Edicións) e de Pere Tobaruela, autor do libro.

Contido do libro

Sara Martí, a protagonista de En branco e negro, é unha xornalista que se nega a aceptar a realidade tal como é. Así o manifesta nos seus artigos de opinión en Coses Nostres. A través de vivencias propias e alleas, Sara vai tecendo unha historia salpicada de recordos amargos: o exterminio nazi, unha violación, a guerra dos Balcáns, o asasinato dun ser querido, as represalias do réxime ditatorial na Guinea Ecuatorial despois da súa independencia, o desacougo dun amor frustrado…

Mais non todo é negro na vida de Sara, pois, como di un dos personaxes, recordando as palabras de Ernesto Sábato: “O mundo está cheo de horrores, de traizóns, de envexas; desamparos, tortura e xenocidios. Pero tamén de paxaros que levantan o meu ánimo cando escoito os seus cantos, na alborada; ou cando a miña vella gata adormece sobre os meus xeonllos; ou cando vexo a cor das flores, ás veces tan minúsculas que hai que observalas desde ben cerca”.

Quedades todas convidadas!

 

 

Baía Edicións e a Agrupación Cultural Francisco Lanza presentan ‘Mar..usía. Relatos salpresados’ en Ribadeo

Baía Edicións presenta o libro Mar…usía Relatos salpresados na Casa das Letras (Rúa Rodríguez Murias, 8), o xoves, 22 de marzo ás 20:30 horas.

A presentación contará coa participación de Francisco Fernández Rei (académico), Bernardo Penabade, Pablo Mosquera e o autor da obra, Paco Rivas.

Contido do libro: Colección de 15 relatos con protagonismo do mar e das súas xentes que respiran a mellor tradición do realismo fantástico e mostran unha lingua que procura recoller fielmente a fala da xente da Mariña luguesa, mesturada, no entanto, cunha prosa rica en matices e recursos estilísticos postos ao servizo do dramatismo das distintas historias.

Como manifesta o profesor, escritor e ensaísta Luís Alonso Gigardo, autor do prólogo da obra: «Velaquí un novo libro de Paco Rivas. Agora un libro de prosa narrativa, de historias do mar e dos mariñeiros, das faenas de pesca e das súas artes; do mar e dos seus misterios, dos naufraxios, das conversas nas tabernas; de barcos e barcas, da vida da xente. Todo no reducido ámbito dunha moi concreta xeografía: a Mariña luguesa, as costas e as augas do norte, Nois, Pena Orxal e outras penas. En Nois precisamente ten o seu pequeno reino privado Paco Rivas; a súa casa é unha pequena atalaia a carón do mar que el coñeceu dende neno e que aínda hoxe continúa a contemplar, a revivir e reinventar e, como non, a recrealo coas palabras […]».

Visita a exposición ‘Como se imprime un libro Grafistas e impresores en Bos Aires 1936 – 1950’ na Fundación Luis Seoane

En 1942 a Imprenta López de Bos Aires edita e regala aos seus clientes e colaboradores máis achegados unha obra mestra do deseño gráfico moderno: o fotolibro Cómo se imprime un libro.

A través do deseño de Attilio Rossi e as fotografías e fotomontaxes de Horacio Coppola e Grete Stern, a publicación rexistra de xeito maxistral os pasos na produción dun libro e é un documento único e de primeira man do que foron os oficios das artes gráficas naquela época.

Tomando como guión esa folla de ruta que é o proxecto gráfico do libro, a exposición Como se imprime un libro. Grafistas e impresores en Bos Aires 1936-1950 traza un itinerario sobre pezas chave da gráfica editorial arxentina durante a chamada ‘época dorada da edición’ a través do traballo dos grafistas Attilio Rossi, Grete Stern, Horacio Coppola, Jakob Hermelin, Luis Seoane e do impresor Manuel López. Personaxes entre os que se teceron amizades, colaboracións e mutuas influencias nese período.

A exposición propón un achegamento a todo aquilo que conforma o pequeno universo plásticodo libro: o formato, a diagramación, os tipos de letra, as ilustracións, o deseño das cubertas, dos emblemas editorias, a impresión e a encadernación. A selección de pezas inclúe case cen titulos, a maioría primeiras edicións, e na que están representadas máis de 12 editoriais e unha vintena de coleccións, réxese en función do seu valor como aportacións a esa obra colectiva, multiforme pero claramente identificable, que será o deseño editorial latinoamericano durante o pasado século, e que na década dos 40 experimenta o seu primeiro e máis forte impulso co nacemento de editoriais como Losada, Emecé, Espasa-Calpe Argentina ou Nova.

A mostra busca novas maneiras de expoñer os libros, achegándoos ao espectador mediante recursos como ampliación de fragmentos, fotografías do contexto, proxeccións de secuencias de páxinas, interactivos, explicacións de procesos gráficos, etc. Como se imprime un libro intenta poñer de manifesto que o libro é en sí mesmo unha peza que responde aos parámetros estéticos da época na que se confecciona e constitúe un elemento chave na construción do imaxinario individual e colectivo.

Ademais das pertinentes consultas a bibliotecas e hemerotecas, contouse co asesoramento de coleccionistas, investigadores, familiares e amigos dalgúns dos protagonistas. Este labor de documentación permitiu reconstruír traxectorias biográficas e acreditar que nalgúns casos permanecían no esquecemento desde fai máis de sesenta anos.

Así podemos presentar a historia da Imprenta López desde a súa fundación en 1908, ou o catálogo máis amplo ata a data do traballo editorial en Bos Aires de Attilio Rossi ou de Jakob Hermelin, do que tamén se documentou boa parte do seu anterior labor en Alemania como editor de obra gráfica. O resultado de este estudo quedará rexistrado a través de catro ensaios complementarios entre sí e do catálogo de pezas que conforman a mostra no libro que se publicará sobre a exposición.

Máis información

Presentación de ‘ALMA. Un sopro de aire fresco’ na Sede Afundación da Coruña

Xosé Lorenzo Tomé presenta o libro Alma. Un sopro de aire fresco organizado polo Ateneo Republicano de Galicia na Sala de prensa Sede Afundación (Cantón grande 8), o próximo mércores, 20 de decembro ás 20:00 horas.

A presentación contará coa participación de Alberto Sucasas (Doctor en Filosofía pola USC), Pedro Incio (Xunta directiva Arga) e co autor da obra,  José Lorenzo Tomé.

Contido do libro: Obra na colección Baía Narrativa do profesor, filósofo, ensaísta e novelista José Lorenzo Tomé, centra a súa historia na xeración beat, na xeración europea que sufriu guerras e posguerras española e europea, na persecución dos nazis, dos xudeus e xudías, da contribución de Galiza por medio das irmás ribadavienses Touza, na colaboración cos servizos secretos para salvaren o pobo xudeu dos campamentos de exterminio e propiciaren a súa fuxida a Portugal, África ou América, presentado de forma singular polo pensador Walter Bejamin.

Unha obra poliédrica na que conflúen o ensaio, o diálogo e diversos xéneros literarios, postos ao servizo de resolver unha trama que percorre a obra e que procura poñer en valor o pensamento non abondo coñecido de Bejamin. As irmás Touza son unhas figuras de recoñecido prestixio entre o pobo xudeu sendo consideradas mesmo como heroínas polo Estado israelí, documentadas por Antón Patiño na súa novela A memoria de ferro. Na actualidade, infórmase por diversos medios que Hollyvood está preparando unha película (musical) sobre o seu papel para liberar do holocausto a máis de 500 persoas.

Baía presenta este xoves ‘Mar…usía. Relatos salpresados’ en Lugo

Baía Edicións presenta o libro Mar…usía Relatos salpresados na Libraría Aguirre (Salvador de Madariaga, 1 – Lugo), este xoves, 14 de decembro ás 20:00 horas.

A presentación contará coa participación de de Pablo Mosquera, “Bígaro” (Presidente de ‘Os aventados’), Bernardo Penabade
(escritor), Belén López Vázquez (Directora Editorial de Baía Edicións) e co autor da obra, Paco Rivas.

Contido do libro: Colección de 15 relatos con protagonismo do mar e das súas xentes que respiran a mellor tradición do realismo fantástico e mostran unha lingua que procura recoller fielmente a fala da xente da Mariña luguesa, mesturada, no entanto, cunha prosa rica en matices e recursos estilísticos postos ao servizo do dramatismo das distintas historias.

Como manifesta o profesor, escritor e ensaísta Luís Alonso Gigardo, autor do prólogo da obra: «Velaquí un novo libro de Paco Rivas. Agora un libro de prosa narrativa, de historias do mar e dos mariñeiros, das faenas de pesca e das súas artes; do mar e dos seus misterios, dos naufraxios, das conversas nas tabernas; de barcos e barcas, da vida da xente. Todo no reducido ámbito dunha moi concreta xeografía: a Mariña luguesa, as costas e as augas do norte, Nois, Pena Orxal e outras penas. En Nois precisamente ten o seu pequeno reino privado Paco Rivas; a súa casa é unha pequena atalaia a carón do mar que el coñeceu dende neno e que aínda hoxe continúa a contemplar, a revivir e reinventar e, como non, a recrealo coas palabras […]».